Dù đồng nghĩa với việc có một chính trường lộn xộn hơn…

Nguyễn Hoàng Linh

Quyền tự do ngôn luận của các dân biểu có thể mở rộng tới đâu, đâu là giới hạn của sự công kích, chỉ trích phe cầm quyền trong hoạt động nghị trường là câu hỏi được đặt ra trước phán quyết mới đây nhất của Tòa án Nhân quyền Châu Âu (Tòa Strasbourg), trong vụ một nhóm nghị sĩ Hungary kiện Nhà nước này.

Với quyết định đó, Tòa Strasbourg đã cho phép những ngôn từ rất quyết liệt trong tranh luận chính trị, coi đó là quyền tự do ngôn luận của các dân biểu, và phê phán luật định Hungary đã không tạo điều kiện để các nghị sĩ khi bị Quốc hội trừng phạt có thể lên tiếng khiếu nại nếu cảm thấy bất bình. Đây đồng thời cũng là thắng lợi của phe đối lập trong cuộc đấu tranh với liên minh cầm quyền cánh hữu tại Hungary.

Chuyện diễn ra vào mùa hạ 2013, khi phe cầm quyền Hungary tận dụng tối đa ưu thế tuyệt đối trong Quốc hội (chiếm hơn hai phần ba số ghế), sử dụng vũ khí pháp luật để “bê-tông hóa” quyền lực và thâu tóm dần dần mọi lợi ích kinh tế vào tay họ. Sau khi thông qua bản Hiến pháp mới bị Liên Âu phê phán là độc đoán, phi dân chủ, liên danh FIDESZ – KDNP sửa đổi hàng loạt đạo luật để tạo lợi thế cho mình.

Những vụ náo loạn nghị trường hiếm có

Trước sự lấn át của các đảng cầm quyền, sự kháng cự của phe đối lập Hungary trong khuôn khổ nghị trường tuy không quá hiệu quả, nhưng cũng tạo nên những khoảnh khắc sôi động và ngoạn mục, và đặc biệt gay gắt trong các dịp biểu quyết một số đạo luật bị coi là chỉ có lợi cho các nhóm lợi ích. Những từ ngữ rất nặng nề đã được vang lên trong Tòa nhà Quốc hội, vốn được coi là “ngôi nhà của dân tộc Hung”.