Một ngày cuối tháng Mười Một, theo dõi tin tức trên đài phát thanh buổi sáng, tôi có cảm tưởng như nền giáo dục của Úc đang xuống cấp trầm trọng.

Các đài phát thanh không ngừng lên tiếng cảnh báo sự xuống cấp của học sinh tiểu học và trung học về môn toán và khoa học tự nhiên. Một chương trình phát thanh thách đố độc giả làm một phép chia dài (long division), là 10781 chia 27. Chỉ có một thính giả gọi điện nói ông ta biết cách tính và đưa ra đáp án là 57 hay 59 gì đó. Phát thanh viên cũng chỉ biết nghe vậy và thú nhận anh ta cũng chẳng biết ông tính đúng hay sai, mặc dù anh ta là nhà tư vấn đầu tư.

Năng khiếu và tri thức

Một trong những đồng nghiệp lấy làm ngạc nhiên trước khả năng tính nhẩm của tôi. Trước khi người khác đụng đến máy tính, tôi đã có sẵn đáp số, phần lớn là đúng hoặc gần đúng.

Người vợ của tôi thì cũng không giỏi tính nhẩm. Chữ nghĩa thì đầy mình, bằng cấp mấy cái, địa vị xã hội cũng rất cao. Các vấn đề lý thuyết, hay kiến thức về đầu tư thuế khóa thì giải thích rao rao rành rọt. Tuy nhiên, một trăm chia bốn bằng mấy thì cũng phải suy nghĩ một chập mới ra. Nếu ra bài toán chia số dài thì không rõ khi nào mới làm xong và đáp số có đúng không.

Nhà phê bình văn học Nguyễn Hưng Quốc có lần chia sẻ với tôi rằng ông rất dở số học. Trong khi đó, trí nhớ của ông về thơ, văn học, văn hóa, hay các vấn đề chính trị xã hội, có thể nói là siêu đẳng.