Việc phế truất Tổng thống Hàn Quốc Park Geun-hye đã cho thấy mức độ tham nhũng ăn sâu vào Hàn Quốc như thế nào. Nhưng đó cũng là bằng chứng chỉ ra sức mạnh của các thiết chế dân chủ của Hàn Quốc.

Dịch từ John West,

Korea’s corrup Democracy

, Asian Century Institute.

Từ độc tài đến dân chủ

Hàn Quốc đã kinh qua một thời kỳ cực kỳ độc tài vào những năm 1960 và 1970 dưới thời tổng thống Park Chung Hee, cha của vị nữ tổng thống Hàn Quốc mới bị phế truất. Tuy nhiên, không gian chính trị của Hàn Quốc vẫn luôn đầy xung đột – đặc biệt với hai vị cố tổng thống hồi những năm 1990 là Kim Young Sam và Kim Dae Jung. Và những cuộc biểu tình của sinh viên Hàn Quốc vẫn cứ luôn tái diễn.

Năm 1987, trong khi các cuộc biểu tình của sinh viên và công đoàn đang lan rộng, thì người được chỉ định kế nhiệm tổng thống là Roh Tae Woo đã đưa ra một quyết định mang tính lịch sử, ấy là tiến hành tổ chức các cuộc bầu cử, và rồi ông đã giành chiến thắng.

Việc chuyển đổi sang nền dân chủ của Hàn Quốc tiếp tục được khẳng định qua cuộc bầu cử vào năm 1992, khi mà Tổng thống Kim Young Sam từ Đảng Tự Do Dân Chủ trung hữu lên nắm quyền. Quá trình chuyển đổi này có tính chất vô cùng quan trọng, bởi lúc đó Kim, một nhà hoạt động dân chủ, đã lên kế vị Roh, một vị tướng quân đội nghỉ hưu từng có mối liên hệ gần gũi với quá khứ độc tài của Hàn Quốc.

Cuộc bầu cử tổng thống năm 1997 đã đưa Kim Dae Jung từ một đảng trung tả lên nắm quyền, tức đảng Quốc Hội Tân Chính. Điều này chứng tỏ rằng nền dân chủ mới của Hàn Quốc có khả năng chấp nhận việc luân chuyển quyền lực giữa các tổng thống cánh hữu và cánh tả. Kim Dae Jung từng bị giam giữ nhiều năm trong nhà tù và cũng từng bị ám sát vài lần, ông thường được coi là “Mandela của châu Á”.

Sự trưởng thành của nền dân chủ Hàn Quốc đã được minh chứng sau đó, khi một vị tổng thống trung tả khác là Roh Moo Hyun được bầu lên nắm quyền vào năm 2002, và sau đó là hai vị tổng thống cánh hữu là Lee Myung Bak (năm 2007) và Park Geun Hye (năm 2012 ). Theo như quan sát của Freedom House thì “chủ nghĩa đa nguyên chính trị ở Hàn Quốc rất mạnh mẽ, khi ngày càng có nhiều đảng cạnh tranh giành lấy quyền lực và thay nhau nắm quyền”.

Sự chuyển dịch của Hàn Quốc từ chế độ độc tài sang chế độ dân chủ là một trong những thành tựu lớn nhất của châu Á thời kỳ hậu chiến. Trong khoảng một thế hệ, Hàn Quốc đã chuyển từ một nước nhận viện trợ nước ngoài trở thành một thành viên của OECD, đây là một nhóm gồm các nền dân chủ phát triển và cũng là các nhà viện trợ. Cựu Tổng thư ký OECD là Donald J. Johnston đã nói rằng, “Hàn Quốc là một tấm gương cho các nền kinh tế thị trường mới nổi khác noi theo”.