Luật Khoa tạp chí lược dịch từ bài viết Women Judges in Post-Mao China, How much do we know about them của tác giả Anqi Shen được đăng ngày 21/7/2017 trên trang CPI Analysis, và được báo The News Lens International đăng lại ngày 29/7/2017. 

***

Nữ thẩm phán Trung Quốc, họ là những ai?

Luật Thẩm phán Trung Quốc năm 1995 (Judges Law 1995) quy định thẩm phán phải là người Trung Quốc trên 23 tuổi, trung thành với Hiến pháp, có phẩm chất nghề nghiệp và chính trị đúng đắn, cũng như phải có đạo đức và sức khỏe tốt. Bộ Luật này còn đưa ra những quy chuẩn cụ thể về học vấn và kinh nghiệm làm việc của những ứng cử viên phù hợp. Tuy nhiên, không có bất kỳ sự phân biệt gì giữa nam và nữ.

Tại Trung Quốc, các thẩm phán là cán bộ nhà nước (civil servants), thế nên họ không có được vị thế tinh hoa như giới thẩm phán ở các quốc gia phát triển phương Tây.

Nhưng không giống các nữ thẩm phán ở phương Tây đã từng bị cấm học luật và hành nghề cho đến tận những năm đầu của thế kỷ 20, phụ nữ Trung Quốc chưa bao giờ hoàn toàn bị loại ra khỏi không gian pháp lý tại đây.

Vì những lý do lịch sử, các cán bộ xét xử (judicial officers) trong những ngày mới thành lập nhà nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (People’s Republic of China – PRC) đã được chọn từ những sĩ quan quân đội, và vì thế, con số nam giới đã từng chiếm phần lớn.

Tuy nhiên, việc bổ nhiệm có phần bất bình đẳng về giới tính dường như chỉ là tạm thời bởi yếu tố hoàn cảnh khi đó. Không có bất kỳ bằng chứng nào có thể khiến cho chúng ta tin rằng hệ thống tòa án tại Trung Quốc là một môi trường làm việc chỉ dành riêng cho phái nam.