Thượng nghị sỹ John McCain, một đảng viên kỳ cựu của đảng Cộng hòa và là một chính khách Hoa Kỳ hết sức quen thuộc với người Việt, đã thẳng thừng phê phán Tổng thống Trump khi ông này không lên tiếng về tình hình nhân quyền ở Việt Nam trong suốt chuyên công du APEC 2017 vừa qua.

Theo tôi, McCain chỉ trích Trump không chỉ với tư cách của một thành viên Quốc hội hay công dân Mỹ, mà ông còn có thể dùng tư cách một công dân toàn cầu để chỉ trích người đang nhận nhiệm vụ lãnh đạo thế giới tự do. Bất kỳ một người nào trong số chúng ta, nếu cũng tin vào các giá trị phổ quát của nhân quyền và dân chủ, thì đều có quyền phê phán, chỉ trích Trump như McCain đã làm, cho dù chúng ta không phải là công dân Hoa Kỳ.

Thượng nghị sỹ John McCain chỉ trích Tổng thống Trum trên Twitter. Ảnh màn hình.

Lý do trước hết là vì một ông (hoặc bà trong tương lai) tổng thống Mỹ không chỉ chịu trách nhiệm với công dân của họ, như Donald Trump đã cổ xúy suốt từ mùa tranh cử đến nay bằng các khẩu hiệu, “Make a America Great Again” (Hãy làm cho nước Mỹ vĩ đại một lần nữa) hay “America First” (Nước Mỹ trước tiên).

Mà bên cạnh đó, tổng thống Mỹ còn gánh trên mình một trách nhiệm “toàn cầu hoá” hơn rất nhiều: họ còn đảm đương cả vai trò lãnh đạo thế giới. Đó là một nhiệm vụ mà tất cả tổng thống Hoa Kỳ, ít nhất từ sau Thế chiến thứ Hai đến 01/20/2017, luôn thừa nhận, bằng việc tiếp tục thực thi chính sách chung về ngoại giao của Mỹ.

Tổng thống George W. Bush đã khẳng định vai trò đó trong bài phát biểu tại bang New York vào giữa tháng 10/2017: