Dịch từ bài “Monroe Doctrine” của Từ điển Encyclopædia Britannica.

Ngày 2 tháng 12 năm 1823, Học thuyết Monroe – “hòn đá tảng” trong chính sách đối ngoại Hoa Kỳ đã được Tổng thống James Monroe đưa ra trong thông điệp hàng năm của mình trước Quốc hội Mỹ.

Học thuyết tuyên bố rằng Cựu Thế giới và Tân Thế giới có hệ thống vận hành khác nhau, phải duy trì các lĩnh vực riêng biệt, và đưa ra bốn luận điểm cơ bản: (1) Hoa Kỳ sẽ không can thiệp vào các vấn đề nội bộ hoặc các cuộc chiến tranh giữa các cường quốc châu Âu; (2) Hoa Kỳ công nhận và sẽ không can thiệp vào các thuộc địa và các lãnh thổ lệ thuộc đương thời ở Tây bán cầu; (3) Tây bán cầu được bảo vệ khỏi tiến trình thực dân hóa; và (4) bất kỳ nỗ lực nào của một cường quốc châu Âu nhằm đàn áp hoặc kiểm soát bất kỳ quốc gia nào ở Tây bán cầu sẽ được coi là một hành động thù địch chống lại Hoa Kỳ.

Học thuyết này làm dấy lên lo ngại lớn ở cả Anh và Mỹ vì rằng các cường quốc lục địa châu Âu sẽ cố gắng khôi phục lại các thuộc địa cũ của Tây Ban Nha, trong khi ở châu Mỹ Latin, nhiều thuộc địa cũ mới vừa trở thành các quốc gia độc lập. Hoa Kỳ cũng lo ngại về tham vọng lãnh thổ của Nga ở bờ biển phía Tây Bắc của lục địa Bắc Mỹ. Do đó, George Canning, Bộ trưởng Ngoại giao Anh, đã đề xuất một tuyên bố chung giữa Hoa Kỳ và Anh cấm thực dân hóa trong tương lai ở châu Mỹ Latin. Tổng thống Mỹ Monroe ban đầu chấp thuận ý tưởng này, và các cựu tổng thống Thomas Jefferson và James Madison cũng đồng tình. Nhưng Ngoại trưởng John Quincy Adams lập luận rằng Hoa Kỳ nên đưa ra một tuyên bố đơn phương về chính sách đối ngoại của Mỹ (thay vì tuyên bố chung) và quan điểm của ông cuối cùng đã thắng thế.

Bản thảo đầu tiên của Tuyên bố đã trích dẫn lời quở trách của người Pháp về cuộc xâm lược của thực dân Tây Ban Nha, đưa ra sự thừa nhận nền độc lập của Hy Lạp trong cuộc nổi dậy chống lại Thổ Nhĩ Kỳ và một số dấu hiệu khác về mối quan tâm của nước Mỹ trong các vấn đề nội bộ của châu Âu. Adams đã tranh luận gần hai ngày để bác bỏ những dấu hiệu như vậy, cuối cùng chúng đã bị loại khỏi Tuyên bố.