Dịch từ bài viết “Why central banks need to take human rights more seriously” của Daniel Bradlow – Giáo sư môn Luật Phát triển Quốc tế và Quan hệ Kinh tế Châu Phi, Đại học Pretoria, đăng trên The Conversation ngày 14/7/2019.

Nhiều ngân hàng trung ương (NHTƯ, central bank, ở Việt Nam được gọi là Ngân hàng Nhà nước) đang xem lại phương pháp đánh giá các tác động mà họ gây ra cho môi trường và xã hội.

Lý do là các quyết sách của ngân hàng trung ương có thể ảnh hưởng đến cơ hội tiếp cận nhà ở, dịch vụ y tế, giáo dục, công việc; cũng có thể ảnh hưởng đến cả vấn đề thức ăn, nước uống hay sự an toàn của các khoản lương hưu của người dân.

Ví dụ, 36 NHTƯ và quản lý ngân hàng đã tham gia vào mạng lưới để “xanh hoá” hệ thống tài chính. Trong số này có ngân hàng trung ương các nước Úc, Canada, Trung Quốc, Anh, Pháp, Đức và Mexico.

Mạng lưới tài chính này tập trung giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu. Từ điểm xuất phát này, họ bắt đầu lưu tâm hơn đến các vấn đề môi trường và xã hội khác.

Nhiệm vụ của ngân hàng trung ương là khác nhau ở mỗi nước, nhưng đều có một trách nhiệm chung là duy trì sự ổn định giá cả. Các công cụ chính sách chính để đạt được mục tiêu này là lãi suất, quy định về vốn và dự trữ bắt buộc cho các ngân hàng thương mại, và các phương thức giao dịch công cụ nợ trên thị trường tài chính.

Các ngân hàng trung ương cũng đóng vai trò là người cho vay cuối cùng (lender of last resort) đối với hệ thống ngân hàng, hoặc rộng hơn, là cho cả lĩnh vực tài chính. Họ điều chỉnh và giám sát hoạt động của các ngân hàng và các tổ chức tài chính khác. Ngân hàng trung ương quản lý hệ thống thanh toán quốc gia, duy trì sự ổn định tài chính và quản lý dự trữ ngoại hối quốc gia. Ở một số nước, ngân hàng trung ương có thể được giao thêm trách nhiệm như thúc đẩy phát triển tài chính hoặc huy động nguồn vốn.