Tiền bạc chi phối rất lớn một cuộc bầu cử tại Hoa Kỳ. Trong cuộc chơi tốn kém này, có một cách để các đại phú hào nhúng tay làm thay đổi kết quả: thông qua các Siêu Ủy ban Hành động Chính trị, hay các siêu PAC.

Siêu PAC là gì?

Trước khi tồn tại siêu PAC, từ năm 1944 Mỹ chỉ có các Ủy ban Hành động Chính trị (Political Action Committee  – viết tắt là PAC). Đây là một loại tổ chức cho phép các thành viên góp tiền để gây ảnh hưởng chính trị, chủ yếu là để ủng hộ hay phản đối một ứng viên bầu cử. Tuy nhiên, các PAC có giới hạn như sau:

– Không được nhận tiền từ các tập đoàn, công đoàn lao động.

– Một PAC được đóng góp tối đa 5.000 USD cho một ứng viên, 15.000 USD cho một đảng phái trong một chu kỳ bầu cử. Kỳ bầu cử sơ bộ và bầu cử quốc gia tính làm hai chu kỳ.

– Một PAC không được góp tiền cho PAC khác trên 5.000 USD một năm.

– Mỗi cá nhân không thể đóng góp trên 5.000 USD cho một PAC một năm.

Vào năm 2010, các tòa án liên bang Mỹ trong hai vụ Citizens United v. Federal Election Commission và Speechnow.org v. Federal Election Commission đã thay đổi cuộc chơi. Tòa án quyết định rằng các tập đoàn và công đoàn cũng có quyền tự do ngôn luận như cá nhân, và phải được phép sử dụng tiền bạc để tham gia vào các cuộc thảo luận chính trị quốc gia.

Từ đó, một định chế mới là Super PAC (hay siêu PAC) ra đời, cho phép quyên góp số tiền không giới hạn từ các cá nhân, công ty, tập đoàn, công đoàn hoặc bất kỳ tổ chức nào. Siêu PAC cũng có thể chi tiền không giới hạn để ủng hộ hoặc phản đối một ứng viên. Hạn chế duy nhất của siêu PAC là không được trực tiếp gửi tiền và cộng tác với các ứng viên trong cuộc bầu cử. Tất nhiên, các tổ chức liên quan đến bầu cử Mỹ không được nhận quyên góp từ nước ngoài.

Để so sánh, theo luật của Ủy ban Bầu cử Liên bang (FEC), mỗi cá nhân chỉ được quyên góp trực tiếp 2.800 USD cho một chiến dịch tranh cử. Việc siêu PAC được gỡ bỏ mọi rào cản về tài chính làm nảy sinh vô số chỉ trích rằng việc này đã tháo lồng cho tiền bạc thao túng bầu cử.

Sân chơi của các ông lớn

Theo Center for Responsive Politics (CRP), tổ chức theo dõi tài chính bầu cử, tính đến ngày 14/10/2020, có 2.152 tổ chức đăng ký với FEC làm siêu PAC. Tổng số tiền gây quỹ đã báo cáo là hơn 1,45 tỷ USD, và tổng số đã chi trong cuộc bầu cử năm nay là 1,17 tỷ USD.