Cuộc tranh đấu chính trị với những cáo buộc bay tứ phía càng khiến cho cuộc đua vào Nhà Trắng hấp dẫn hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, thay vì tìm hiểu và thưởng thức vẻ đẹp “hỗn loạn” đáng quý của dân chủ Hoa Kỳ, các phe phái ủng hộ Trump và ủng hộ Biden từ… trên trời rơi xuống chửi bới và thóa mạ nhau vì những điều không đáng có. Những thông tin giả, thông tin chưa kiểm chứng cũng từ đó mà được dịp bùng nổ trong các thảo luận liên quan đến cuộc bầu cử Hoa Kỳ 2020.

Tuy nhiên, đáng ngạc nhiên hơn, những hiểu lầm về quy trình pháp lý của hậu bầu cử Hoa Kỳ được phổ biến từ cả hai phía, khiến cho sự nhiễu loạn thông tin càng thêm trầm trọng.

Với tư cách là một người ủng hộ Đảng Cộng hòa nhiều năm, và cũng quan ngại các diễn ngôn “xã hội chủ nghĩa” bên trong nội bộ Đảng Dân chủ không kém bất kỳ ai, người viết nghĩ rằng cần xác định trắng đen rõ ràng điều gì đúng – điều gì sai về mặt pháp luật để giúp các cuộc thảo luận luôn đi theo khuôn khổ tích cực và xây dựng.

Quan trọng hơn, chúng ta cần dành thời gian tìm bài học cho một mô hình dân chủ thay thế tại Việt Nam từ Hoa Kỳ, hơn là đầu tư xúc cảm của mình vào hai ứng viên vốn chỉ xem Việt Nam là một trong số hàng vạn các biến số chính trị mà họ phải cân nhắc trong tương lai.

Vấn đề thứ nhất:

Danh xưng tổng thống tân cử (president-elect), và chức danh tổng thống tương lai, chỉ được quyết định chính thức vào tháng Một năm sau năm bầu cử (2021), khi số phiếu đại cử tri đã được chính thức đếm? Các cơ quan truyền thông và quan sát bầu cử vi phạm pháp luật khi tuyên bố tổng thống tân cử?

Trước tiên, cần khẳng định pháp luật Hoa Kỳ cho phép việc xác định tổng thống đắc cử là ai vào ngày tiếp theo ngày bầu cử, dù quá trình kiểm phiếu kéo dài tới ba tuần sau đó mới chấm dứt, còn đại cử tri thì phải đến giữa tháng 12 mới bỏ phiếu.

Danh xưng tổng thống tân cử (president-elect), và thậm chí là chức danh tổng thống Hoa Kỳ trong vài tháng tới thật ra được (hay đúng hơn là phải được) quyết định vào thời điểm kết quả phiếu bầu phổ thông ở các bang được chốt hạ; cũng tức là thời điểm mà các cơ quan truyền thông có uy tín xác định được người chiến thắng trong đợt đếm phiếu này thông qua kết quả chính thức từ các tiểu bang.