Lời tòa soạn: Facebook và Twitter đã có một quyết định gây tranh cãi gay gắt khi đình chỉ tài khoản của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Luật Khoa xin giới thiệu quan điểm của luật gia Nguyễn Quốc Tấn Trung trong bài viết dưới đây. Tác giả phản bác hai lập luận phổ biến nhất của cả hai phe ủng hộ và phản đối quyết định của các công ty công nghệ nêu trên.

***

Thứ rõ ràng mà chúng ta đang thấy hiện nay là Donald Trump sẽ còn là ngòi nổ cho nhiều cuộc tranh luận, chia rẽ và bất đồng. Việc Facebook, Twitter và các mạng xã hội dưới quyền của họ (như Instagram do Facebook nắm giữ) ra quyết định khóa tài khoản vĩnh viễn hoặc tạm thời đối với Donald Trump tiếp tục là một đề tài gây tranh cãi gay gắt với hàng chục luận điểm đối ngược lẫn nhau.

Không muốn rơi vào một vực sâu thăm thẳm giữa ai đúng ai sai, người viết xin mạn phép bình luận một cách biện chứng lập luận từ cả hai phe.

Lập luận thứ nhất: “Facebook, Twitter là công ty tư nhân – họ muốn cấm ai thì cấm.”

Phản hồi: Chủ thể tư đấy, nhưng không gian công.

Về mặt lý thuyết, người viết không thể khẳng định rằng lập luận thứ nhất này là hoàn toàn sai.

Facebook và Twitter, về mặt bản chất, là các công ty thương mại tư nhân, hoạt động vì lợi nhuận. Họ có vai trò riêng và thậm chí là quyền ngôn luận riêng của chính họ (media right).

Ở mặt khác, cũng đúng rằng Tu chính án thứ nhất của Hiến pháp Hoa Kỳ chỉ điều chỉnh mối quan hệ giữa công dân với các cơ quan nhà nước. Tu chính án này cấm Quốc hội Hoa Kỳ (mà sau này được mở rộng ra đối với mọi cơ quan công quyền dù là liên bang hay tiểu bang) ban hành các đạo luật điều chỉnh hay hạn chế tự do tôn giáo, tự do ngôn luận, tự do hội họp hay báo chí…

Tuy nhiên, cho rằng Facebook và Twitter muốn cấm ai, muốn cấm thế nào thì cấm, theo người viết, là một lập luận có hại các hoạt động dân sự trong không gian mới và tình hình mới.