Một số tổ chức tôn giáo hiện nay đã bị chính quyền thâm nhập hoàn toàn. Các chức sắc không chỉ điều hành hoạt động tôn giáo mà còn thực hiện những nhiệm vụ chính trị của đảng. Giáo hội Phật giáo Việt Nam (GHPGVN) là một trong những tổ chức tôn giáo như thế.

Tại Đại hội Đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ IX vào tháng 11/2022, đại diện Ban trị sự GHPGVN tỉnh Kiên Giang đã phát biểu: “Đối ngoại Nhân dân mà Giáo hội Phật giáo Việt Nam thực hiện, theo nhiệm vụ chung là triển khai đường lối, chính sách đối ngoại của Đảng”. [1]

Sau hơn 40 năm thành lập, GHPGVN đã trở thành tổ chức nửa tôn giáo nửa chính trị – vừa hoạt động tôn giáo vừa thực hiện những nhiệm vụ chính trị mà Đảng Cộng sản Việt Nam giao phó.

Đối ngoại theo đường lối của đảng

Vào năm 2018, Ban điều phối của GHPGVN tại Lào chính thức ra mắt trong một buổi lễ. Điều đáng chú ý là không chỉ có các nhà sư cao cấp của giáo hội trong buổi lễ này mà còn có đại diện Cục An ninh Nội địa (Bộ Công an), hai cán bộ Ban Tôn giáo Chính phủ, và hai cán bộ lãnh đạo của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. [2]

Đến năm 2019, Trưởng ban Ban Tôn giáo Chính phủ Vũ Chiến Thắng trong chuyến làm việc tại Campuchia đã đề nghị xem xét thành lập Ban điều phối Phật giáo Việt Nam và xây dựng thánh thất Cao Đài tại nước này. Ông Thắng phát biểu như một chức sắc của GHPGVN dù đoàn làm việc của ông không có một nhà sư Việt Nam nào. [3]

Những ví dụ này cho thấy có sự chỉ đạo, can thiệp trực tiếp của chính quyền đối với những hoạt động của giáo hội ở nước ngoài.

Bài tham luận của Ban trị sự GHPGVN tỉnh Kiên Giang cho biết hoạt động ngoại giao nhân dân của giáo hội không chỉ do các chức sắc của giáo hội và Ban Phật giáo quốc tế Trung ương đảm nhận mà còn là trách nhiệm chung của “toàn thể Giáo hội và các hội, đoàn, cá nhân yêu mến đạo Phật”.