Với cuốn “Ngo Dinh Diem – Une tragédie vietnamienne” (tạm dịch là “Ngô Đình Diệm – Một bi kịch Việt Nam”), xuất bản năm 2018, luật gia Paul Rignac phản bác nhiều quan điểm ở Pháp về chiến tranh Đông Dương nói chung và ông Ngô Đình Diệm nói riêng.

Paul Rignac cho rằng Pháp có quá nhiều thông tin không đúng về Ngô Đình Diệm. Tác giả viết: “Chúng tôi không bao che cho những sai lầm mà ông Ngô Đình Diệm đã phạm phải […] Chúng tôi muốn đánh giá ông một cách công bằng”.

Phần một của cuốn sách nói về xuất thân và quá trình bước vào con đường chính trị của ông Ngô Đình Diệm. Phần hai kể về thời điểm ông lên nắm quyền cùng các chính sách của ông. Đan xen các nội dung, Paul Rignac cũng lồng ghép các câu chuyện kể về bà Trần Lệ Xuân (vợ của Ngô Đình Nhu, tức em trai Ngô Đình Diệm), cuộc khủng hoảng Phật giáo ở miền Nam, sự suy thoái của chế độ và việc hai anh em nhà tổng thống bị ám sát.

Với nội dung lôi cuốn, ngôn ngữ dễ hiểu, quyển sách làm nổi bật lên hình ảnh của vị tổng thống quá cố và những ước mong về đất nước mà ông muốn xây dựng.

Tinh thần dân tộc dưới trướng Pháp

Thời Pháp thuộc, người Việt làm quan luôn cảm thấy bị xúc phạm danh dự, dù hưởng lợi từ nền bảo hộ của Pháp hay thân thiết với người Pháp đến cỡ nào. Điều này một phần vì tinh thần dân tộc, chủ quyền, phần khác vì thực dân luôn tỏ ra kiêu ngạo với lợi thế quân sự và công nghệ của mình.

Nhưng thời này làm quan không phải nhờ “cha truyền con nối” mà đều phải dựa vào khoa cử, có thực lực, tài năng. Đa số trí thức Việt lúc này nêu cao tinh thần dân tộc quyết liệt đến mức “không có chỗ cho chủ nghĩa cá nhân”. Với họ, yêu nước thể hiện ở sự học tập không ngừng nghỉ ở nhiều lĩnh vực vì mục đích cứu nước.