Ngày 30/4 vừa qua, Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) vừa đưa ra phán quyết (tạm thời) liên quan đến vụ Nicaragua kiện Đức với các cáo buộc Đức đang tiếp tay, hỗ trợ cho các hành vi “có khả năng diệt chủng” của Israel tại Gaza. [1] Từ đó, chính phủ nước này yêu cầu áp dụng các biện pháp khẩn cấp tạm thời theo Điều 41 của Quy chế ICJ cũng như Công ước chống Diệt chủng (1948). 

Dưới đây là một số thông tin pháp lý mà bạn đọc của Luật Khoa có thể cần biết. 

Cáo buộc và lập luận của Nicaragua

Nicaragua kiện Đức vào đầu tháng 3/2024 dựa vào Điều IX của Công ước chống Diệt chủng (1948), cho phép các quốc gia thành viên khởi kiện lẫn nhau liên quan đến vấn đề diễn giải, áp dụng và hoàn thành trách nhiệm được ghi nhận trong công ước.

Có thể tổng hợp quan điểm của chính phủ Nicaragua thành ba điểm chính như sau:

Trong hồ sơ của mình, Nicaragua cũng dùng các thuật ngữ và cáo buộc pháp lý khá mạnh và phổ biến dành cho Israel, ví dụ như việc gọi Israel là nhà nước “apartheid” (hay nhà nước phân biệt chủng tộc - tương tự như chính quyền Nam Phi trước kia), hay chỉ thẳng các hành vi của Israel bản chất là diệt chủng chứ không đơn thuần là “cáo buộc” như thuật ngữ mà ICJ cũng như các luật sư quốc tế hay sử dụng. 

Phản biện của Đức

Tại phiên tranh tụng hồi đầu tháng Tư, chính phủ Đức đề nghị ICJ không chỉ là không chấp thuận yêu cầu của Nicaragua mà còn nên loại bỏ vụ việc ra khỏi danh sách các vụ việc đã và đang được ICJ cân nhắc (General list) để cho thấy tính bất hợp lý của toàn bộ các cáo buộc và thủ tục khởi kiện.