Được xuất bản năm 2022, cuốn sách “Surveillance State: Inside China’s Quest to Launch a New Era of Social Control” đã phân tích về cuộc cách mạng kiểm soát xã hội của Trung Quốc bằng công nghệ siêu giám sát. [1]

Theo hai tác giả Josh Chin và Liza Lin, ở Tân Cương, chính quyền Trung Quốc đã trang bị một lực lượng an ninh tinh nhuệ và sử dụng nhiều thiết bị công nghệ như camera, điện thoại, mã QR Code, hệ thống giám sát môi trường không khí, v.v để quản lý người dân. Lý do, khu vực này còn tồn tại nhiều bất ổn chính trị và là nơi chiến lược trong dự án “Một vành đai, Một con đường” của Tập Cận Bình.

Ngoài Tân Cương, Trung Quốc cũng tổ chức kế hoạch giám sát công dân mọi lúc mọi nơi trên lãnh thổ, nhất là ở các khu vực nhạy cảm như Tây Tạng.

Từ thời Mao Trạch Đông, chính quyền Trung Quốc đã đưa tai mắt của đảng – nhà nước tới khắp mọi miền của đất nước và dùng công nghệ số để giám sát công chúng. Tới thời Tập Cận Bình, Trung Quốc bắt đầu vươn mình thành cường quốc công nghệ. Nhằm xây dựng những bộ dữ liệu lớn, Trung Quốc huy động một đội ngũ nhân lực từ nhóm chóp bu cho tới trí thức trên mọi lĩnh vực. Ngoài ra, nhà nước còn có sự hậu thuẫn mạnh mẽ từ các công ty công nghệ mà đi đầu là Alibaba và Tencent.

Theo hướng đi này, chính quyền không cần dùng bạo lực như thời của Benito Mussolini hay Stalin để kiểm soát xã hội nữa. Họ chỉ cần dùng công nghệ để đánh giá tình cảm, tâm tư của người dân và từ đó ngăn chặn những tiếng nói bất đồng.