Việt Nam muốn sửa đổi hiến pháp và cải tổ bộ máy chính quyền địa phương theo phương châm “vừa chạy vừa xếp hàng”. Điều này có khả thi, hợp hiến, và tôn trọng quyền làm chủ của nhân dân không? [1]

Hiến pháp 2013 ghi rõ trong Lời nói đầu: “Nhân dân Việt Nam xây dựng, thi hành và bảo vệ Hiến pháp này vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.” [2]

Điều 119 Hiến pháp 2013 cũng quy định: 

“1. Hiến pháp là luật cơ bản của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, có hiệu lực pháp lý cao nhất.” 

Và 

“2. Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân, các cơ quan khác của Nhà nước và toàn thể Nhân dân có trách nhiệm bảo vệ Hiến pháp.”

Vậy quy trình sửa đổi hiến pháp cần những yếu tố cơ bản nào để đảm bảo quyền “xây dựng, thi hành và bảo vệ Hiến pháp” của nhân dân và “hiệu lực pháp lý cao nhất” của Hiến pháp? 

Điều gì đang xảy qua trong quy trình sửa đổi hiến pháp đang diễn ra? Như phóng viên Luật Khoa tạp chí đã đặt câu hỏi, có phải Bộ Chính trị đang “lấn sân” Quốc hội trong việc ra quyết định sửa đổi Hiến pháp? [3]

Điều này sẽ ảnh hưởng đến tính chính danh của bản hiến pháp sửa đổi như thế nào? Và đâu là cách khắc phục?

Đảng làm chủ? Dân làm chủ?

Kết luận 127 ngày 28 tháng 2 năm 2025 của Bộ chính trị về “triển khai nghiên cứu, đề xuất tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị” một lần nữa cho thấy tư duy đảng ngồi trên pháp luật, áp đặt xuống toàn dân. [4]

Theo văn bản này, sửa đổi Hiến pháp chỉ là một trong những bước thực hiện quyết định đã rồi của đảng về việc cải tổ bộ máy nhà nước.