Là cánh tay phải của cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng trong tám năm “đốt lò”, Chủ tịch Tô Lâm dường như đang phải đi dây để xử lý khối di sản phức tạp này một cách khéo léo nhất có thể.

***

Tham nhũng ở Việt Nam là chuyện “thường ngày ở huyện”, “chuyện biết rồi khổ lắm nói mãi”. Nhưng hễ nhắc tới chính trị là người ta nhắc tới chuyện tham nhũng.

Vì sao vậy? Vì tham nhũng không dừng lại ở chuyện tiền bạc, không phải chỉ là chuyện ông này đút lót cho ông kia, bà này chạy chọt thăng chức hay chuyện cắt xén của công. [1] Rộng hơn, tham nhũng là chuyện lạm dụng quyền lực để đấu đá đảng phái và mưu lợi cá nhân. [2]

Tại các nước độc tài, tham nhũng là công cụ để “phe” thắng thế tranh thủ quyền lực để thanh trừng đối thủ nhằm đạt các mục tiêu chính trị mà họ mong muốn. [3] Cái thú của việc quan sát về tham nhũng là ở cái ngầm ý này. 

Chừng nửa tháng trước kỳ họp đầu tiên của Quốc hội khóa 16, Đảng Cộng sản đã tổ chức họp Hội nghị Trung ương 2. Lần hội nghị này, người ta nói nhiều về việc chưa chốt xong nhân sự cấp cao, nên đảng phải họp gấp, để “chốt” rồi giới thiệu cho Quốc hội phê duyệt. 

Nhưng có một chuyện khác, quan trọng không kém, đó là việc Tổng Bí thư Tô Lâm muốn “định vị thật đúng” vị trí của công tác phòng, chống tham nhũng. [4]

Vẫn như bao hội nghị trung ương khác, người dân hầu như biết rất ít thông tin về sự kiện quan trọng này của Đảng Cộng sản. Mãi cho đến những ngày gần đây, sau khi Tổng Bí thư Tô Lâm tuyên thệ kiêm nhiệm chức chủ tịch nước, một văn bản quan trọng về quyết sách mới của Đảng Cộng sản về phòng, chống tham nhũng, Nghị quyết 04, mới được báo chí nhà nước thông tin, dù văn bản thì đã được ký từ ngày 1/4. [5]

Nghị quyết này không chỉ là để tiếp nối 20 năm thực thi Nghị quyết Trung ương 03 về công tác phòng, chống tham nhũng của đảng, mà còn là để tái “định vị”, theo lời vị lãnh đạo họ Tô, về công tác phòng, chống tham nhũng trong “thời kỳ mới”.