Xung đột Trung Đông đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số của Việt Nam trước một viễn cảnh mờ mịt, khi cú sốc năng lượng nhanh chóng lan sang chi phí sản xuất, logistics và lạm phát trong một nền kinh tế phụ thuộc vào nhập khẩu nhiên liệu và xuất khẩu. Mô hình tăng trưởng dựa vào FDI, độ mở thương mại cao và lợi thế chi phí thấp càng khiến Việt Nam đặc biệt nhạy cảm với biến động địa chính trị. Câu hỏi không còn là tăng trưởng có bị ảnh hưởng hay không, mà là nền kinh tế có đủ khả năng chống chịu hay không.

Những chỉ dấu báo động và cú sốc năng lượng

Xung đột tại Trung Đông – đặc biệt là rủi ro gián đoạn nguồn cung dầu qua eo biển Hormuz – đang khiến giá nhiên liệu tăng mạnh, kéo theo lạm phát gia tăng và chi phí vận tải leo thang. [1] Việt Nam nhập khẩu hơn 80% dầu thô và 15% khí hoá lỏng từ Trung Đông, vì vậy mà nền kinh tế trong nước nhanh chóng cảm nhận được cú sốc năng lượng này. [2]

Giá tiêu dùng tháng 3 đã ghi nhận mức tăng 1,23% so với tháng trước và tăng tới 4,65% so với cùng kỳ năm 2025. Đáng nói, đây là mức tăng “so với cùng kỳ cao nhất trong vòng 5 năm trở lại đây”. [3]

Giá nhiên liệu tăng cao đã khiến các hãng hàng không Việt Nam phải thu hẹp quy mô hoạt động. [4] Trong khi đó, chính phủ phải nỗ lực cắt giảm chi phí, chẳng hạn như giảm thuế nhiên liệu, trợ giá và khuyến khích làm việc từ xa để giảm tiêu thụ nhiên liệu. [5] Ngoài ra, sản lượng dầu nội địa Việt Nam đang giảm, trong khi các nhà máy lọc dầu chỉ đáp ứng khoảng 70% nhu cầu, khiến phụ thuộc nhập khẩu càng lớn. Giá xăng tại Việt Nam đã tăng khoảng 30% và giá dầu diesel tăng khoảng 40% kể từ khi bắt đầu cuộc chiến tranh Iran cũng gây nguy cơ thiếu hụt nguồn cung. [6]

FDI, độ mở thương mại và mục tiêu tăng trưởng 

Cú sốc Iran đang trực tiếp đe dọa sự phát triển kinh tế của Việt Nam và khiến các tham vọng tăng trưởng trở nên bấp bênh hơn bao giờ hết.