Đây là lần đầu tiên Việt Nam có một tổng bí thư được bầu giữ chức chủ tịch nước ngay từ đầu nhiệm kỳ. 

Theo dòng sự kiện: Sáng 7/4, tại ngày làm việc thứ hai của kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa 16 đã bầu ông Tô Lâm làm chủ tịch nước bằng hình thức bỏ phiếu kín với 100% đại biểu Quốc hội có mặt tán thành (495 đại biểu). 

  • Sau khi bầu kín, lễ tuyên thệ nhậm chức của chủ tịch nước khóa 16 đã được Đài Truyền hình Việt Nam tường thuật trực tiếp vào sáng cùng ngày trên kênh VTV1 như dự kiến. 
  • Trước đó, tại Đại hội 14 của Đảng Cộng sản diễn ra hồi tháng Một vừa qua, Tô Lâm đã tái đắc cử tổng bí thư Đảng Cộng sản khóa 14 theo diện “trường hợp đặc biệt”, còn cựu chủ tịch nước Lương Cường không trúng cử ủy viên Trung ương khóa 14.
  • Vào tháng Ba vừa qua, ông Tô Lâm cũng trúng cử đại biểu Quốc hội khóa 16. Hai nữ chuyên viên cấp phường cùng đơn vị bầu cử với ông đều thất cử.

Quan trọng: Việc người đứng đầu đảng kiêm chức nguyên thủ quốc gia từ đầu nhiệm kỳ là chưa từng có tiền lệ. Trước đây, việc nhất thể hóa chỉ diễn ra vào những thời điểm đặc biệt, khi Đảng Cộng sản đối mặt với thách thức lớn hoặc khi một trong hai chức vụ bị khuyết đột ngột.

  • Vào ngày 23/10/2018, tổng bí thư khi đó là Nguyễn Phú Trọng được Quốc hội khóa 14 bầu giữ chức chủ tịch nước do Chủ tịch nước Trần Đại Quang đột ngột qua đời vào tháng 9/2018.
  • Trường Chinh cũng có thời gian (từ tháng 7/1986 đến tháng 12/1986) kiêm nhiệm chức tổng bí thư Đảng Cộng sản khóa 5 và chủ tịch Hội đồng Nhà nước (chức danh tương đương chủ tịch nước theo Hiến pháp 1980) sau khi Tổng Bí thư Lê Duẩn qua đời.
  • Hồ Chí Minh cũng có thời gian (từ tháng 10/1956 đến tháng 9/1960) làm chủ tịch nước kiêm chủ tịch đảng kiêm tổng bí thư sau khi Trường Chinh đột ngột mất chức giữa nhiệm kỳ do sai lầm trong Cải cách Ruộng đất.
  • Chính ông Tô Lâm cũng từng tạm thời kiêm nhiệm cả hai ghế từ tháng 8 - 10/2025 sau khi Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng qua đời, sau đó nhường ghế chủ tịch nước lại cho Lương Cường.

Lấn sân: Ở Việt Nam, chủ tịch nước là nguyên thủ quốc gia nhưng cũng là vị trí nặng tính lễ nghi. Sau khi thôi giữ chức chủ tịch nước để làm tổng bí thư, Tô Lâm vẫn nhiều lần lấn sân Lương Cường.

  • Về đối nội, Tô Lâm trao Huân chương Sao Vàng cho cựu Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh và cựu Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng vào ngày 20/1/2025. Mới đây, ngày 30/3, Tô Lâm lại đại diện nhà nước trao Huân chương Quân công cho Thủ tướng Phạm Minh Chính, Phó Thủ tướng Nguyễn Hòa Bình và nhiều lãnh đạo khác.
  • Về đối ngoại, Tô Lâm đã thân chinh đến các nước và ký kết hàng loạt văn bản nâng cấp quan hệ ngoại giao.

Bối cảnh: Ít giờ sau khi Hội nghị Trung ương 15 hạ màn vào ngày 23/12/2025, hãng Bloomberg đã loan tin rằng Tổng Bí thư Tô Lâm được Đảng Cộng sản đề cử làm tổng bí thư kiêm chủ tịch nước cho nhiệm kỳ kế tới.

Vào thời điểm 12:00 trưa ngày 6/4 giờ Việt Nam, tỷ lệ đặt ông Tô Lâm trúng cử chủ tịch nước trên Polymarket là 97%. Trước đó, tính đến 15:00 ngày 18/3, tỷ lệ này là 91%.