Lịch sử thế giới sẽ luôn ghi nhận năm 2016 với chiến thắng của Donald Trump ở Mỹ và việc người dân Anh bỏ phiếu lựa chọn rời khỏi khối EU (Brexit). Các bình luận gia Tây phương có vẻ mặc nhiên cho rằng trong năm 2017, chúng ta sẽ tiếp tục chứng kiến sự lên ngôi của các chính trị gia dân túy ở Châu Âu. Cũng như, mô hình toàn cầu hóa sẽ tan rã một khi Trump thực thi các chính sách thương mại như đã hứa hẹn.

Lược dịch từ: No longer in thrall to Western democracy, Asia turns to technocrats for answers

Tiến sỹ Kinh tế học Parag Khanna, một chiến lược gia gốc Ấn Độ, và hiện là nghiên cứu sinh cao cấp tại Trường Hành chính công Lý Quang Diệu (Lee Kuan Yew School of Public Policy), Singapore lại cho rằng tình hình Châu Á sẽ khác.

Theo Parag Khanna, nếu gộp chung tình hình suy thoái kinh tế toàn cầu và những leo thang trong các căng thẳng địa chính trị thì một người sẽ đương nhiên nảy sinh ra ý nghĩ, thế giới sắp phải đối mặt với thời kỳ đại khủng hoảng do chủ nghĩa dân tộc và chủ nghĩa bảo hộ gây ra. Và rồi từ đó, người ta lại suy diễn tiếp rằng, một cuộc thế chiến sẽ bùng nổ như đã từng xảy ra vào đầu thế kỷ 20.

Thế nhưng, những gì đang diễn ra ở phương Tây chưa chắc cũng sẽ khiến phương Đông chạy chệch theo hướng ấy. Lý do là vì các nhà nước Châu Á thông thường đều chọn cho mình một thái độ cai trị rất thực dụng. Trong khi các nền dân chủ Châu Âu đang thoái trào thì các chính phủ thiên về kỹ trị Á Đông đang cố gắng tối đa để giải quyết những thử thách về hệ thống cơ sở hạ tầng, giáo dục, và công việc làm cho người dân.

Đây là một điều may mắn cho Châu Á nói riêng, và cho thế giới nói chung.

Ở phương Tây và đặc biệt là trong những đại tự sự của nước Mỹ, có một sự tự mãn sâu sắc đã hình thành rõ nét, và nó đã khiến cho con người không còn phân biệt được giữa chính trị và điều hành đất nước, dân chủ và thực thi, quy trình và kết quả.

Một chính phủ tốt cần phải tập trung vào cả đầu vào lẫn đầu ra. Tính chính danh của một nhà nước đến từ quy trình mà tự họ tuyển chọn để có thể thực thi những gì đại đa số dân chúng đòi hỏi: cơ sở hạ tầng vững chắc, an toàn công cộng, không khí và nước sạch, phương tiện giao thông tiện lợi, điều kiện dễ dàng để làm kinh tế, trường học tốt, nhà ở chất lượng, chế độ chăm sóc trẻ em tốt, tự do biểu đạt, công ăn việc làm, v.v.

Trong hệ tư tưởng kỹ trị Á Đông, chậm trễ trong việc thực hiện những yêu cầu như thế này của người dân, tự bản thân nó đã là một sự tha hóa. Thay vì đắm chìm trong việc chỉ trích nhau, những mô hình kỹ trị tốt sẽ luôn tìm cách giải quyết các vướng mắc mà họ gặp phải. Ý thức hệ duy nhất của một nền kỹ trị chính là chủ nghĩa thực dụng (pragmatism).

Chính vì những mô hình xã hội Châu Á đang trong quá trình hiện đại hóa, họ có lẽ sẽ tiến hóa đến một phương pháp điều hành nhà nước tốt hơn, bằng cách cân bằng giữa tự do chính trị và một nền kỹ trị với những mục tiêu được xác định rõ ràng.