Tranh luận có cần văn hóa không?
Tùy bạn hỏi ai, sẽ có người nói có, kẻ gạt đi bảo không. Nếu may mắn, bạn sẽ gặp người chất vấn ngược lại: “văn hóa” ở đây là sao? Hay tốt hơn nữa, “tranh luận” đang nói đến là cái gì?
Các cuộc tranh luận có văn hóa trong tiếng Anh thường được gọi là “civil debate”.
“Civil” ngoài nghĩa “dân sự” như trong “civil law” (luật dân sự) còn có nghĩa là “văn minh, lịch sự”. Nhưng “civil” đi chung với “debate” thật có phần khiên cưỡng.
Chữ “debate” (tranh luận) và chữ “battle” (chiến đấu) đều có chung một gốc từ Latin “batuerre” (đánh nhau). Tranh luận vì vậy có thể hiểu là “đánh nhau bằng lời nói”.
Đã đánh nhau thì còn nói chuyện văn minh lịch sự thế quái nào được?