Ngày 10/9/2001, cuốn sách “Anger: Wisdom for Cooling the Flames” (tựa tiếng Việt: “Giận”) của thiền sư Thích Nhất Hạnh được xuất bản tại Hoa Kỳ. Một ngày sau, cuộc tấn công khủng bố vào tòa tháp đôi Trung tâm Thương mại Thế giới khiến 2.977 dân thường thiệt mạng và hàng ngàn người khác bị thương. [1] Biến cố đau lòng này khiến toàn thể nước Mỹ chìm trong bi ai và phẫn uất. “Giận” lọt vào danh mục sách bán chạy nhất Hoa Kỳ cũng như nhiều quốc gia khác trên thế giới thời điểm đó. [2]

Sự việc đáng tiếc đã xảy ra, nhiều nạn nhân đã vĩnh viễn ra đi, nhưng thân nhân của họ và những người may mắn thoát nạn vẫn còn phải sống tiếp. Đời sống tinh thần của người ở lại sẽ ra sao, và cơn giận của xã hội có thể được xử lý như thế nào?

Phương pháp thực hành chánh niệm (mindfulness) được trình bày trong cuốn sách “Giận” đã giúp rất nhiều độc giả vượt qua nỗi đau, chuyển hóa được nội tâm của chính mình và tìm lại hy vọng. Mong rằng chỉ dẫn trong cuốn sách có thể là giải pháp ứng cứu tạm thời cho những ai đang cần đến giữa bối cảnh điều kiện y tế liên quan đến chăm sóc sức khỏe tâm thần – mà cụ thể là rối loạn căng thẳng hậu sang chấn (post-traumatic stress disorder, hay PTSD) tại Việt Nam còn nhiều điểm hạn chế như hiện nay. [3]

***

Ở phần mở đầu, thiền sư Thích Nhất Hạnh cho rằng:

“Theo lời Bụt dạy, điều kiện căn bản của hạnh phúc là tự do. Tự do đây không phải là tự do trong lĩnh vực chính trị mà là tự do khi không còn bị sân hận, kiêu căng, ghen ghét, tuyệt vọng, si mê ràng buộc. […] Bụt gọi (đó) là những chất độc. Khi tâm còn bị những chất độc đó chế ngự thì không thể nào có được hạnh phúc.”

Nhận định trên được thiền sư sử dụng làm tiền đề cho việc khuyến khích tu tập, “cho dù bạn là tín đồ Cơ Đốc giáo, Hồi giáo, Phật giáo, Ấn Độ giáo hay Do Thái giáo”. Nếu thực tập đúng phương pháp, chúng ta không chỉ tự chuyển hóa được đau khổ của chính mình mà còn giúp được những người xung quanh chuyển hóa đau khổ của họ.

Thiền sư cho rằng một người nói những lời đầy sân hận, căm hờn là vì người ấy đang vô cùng đau khổ. Nếu hai người vô cùng đau khổ ở cạnh nhau thì giữa họ sẽ hoặc không có sự truyền thông, hoặc sự truyền thông không mang ái ngữ.