Hệ giá trị Việt Nam phù hợp với nhân quyền phổ quát
Việc nhìn nhận lại các giá trị văn hóa Việt Nam như những nền tảng tương thích với nhân quyền phổ quát có thể mở ra không gian mới cho cải cách pháp lý và chính trị …
Chuyên mục
Tư tưởng
29 bài viết
Tìm trong Mưa đỏ những gương mặt tha nhân
Những lý thuyết triết học và đạo đức học có thể cho ta thêm những chất liệu để nhìn ngắm và suy tư kỹ càng hơn về nội dung, thông điệp lẫn giá trị của tác phẩm điện …
Những ngã rẽ của chủ nghĩa xã hội - Kỳ 8: Con đường nào cho Việt Nam?
Khi nhắc đến sự phát triển của một quốc gia, mức sống cao thường được xem là thước đo tiêu biểu. Thực tế, ở các nước có truyền thống dân chủ xã hội mạnh như Đức, Thụ…
Những ngã rẽ của chủ nghĩa xã hội - Kỳ 7: Hai con đường và bảy tiêu chí so sánh
Xã hội lý tưởng mà Marx và nhiều nhà lý luận xã hội chủ nghĩa hướng đến là một xã hội không có áp bức và bóc lột, nơi mọi cá nhân đều bình đẳng. Trong xã hội này, mọ…
Những ngã rẽ của chủ nghĩa xã hội - Kỳ 6: Các nhà nước dân chủ và phúc lợi ở châu Âu
Trong thế kỷ 20, các quốc gia như Liên Xô và Trung Quốc đã triển khai các chương trình cải cách xã hội chủ nghĩa sâu rộng, bao gồm quốc hữu hóa nền kinh tế, xây dựng…
Những ngã rẽ của chủ nghĩa xã hội - Kỳ 5: Chủ nghĩa xã hội mang đặc sắc Thụy Điển
Với thu nhập bình quân đầu người đạt khoảng 47.000 đô la Mỹ vào năm 2022, Thụy Điển đứng vững trong nhóm các quốc gia có thu nhập cao trên thế giới, ngang hàng với c…
Những ngã rẽ của chủ nghĩa xã hội - Kỳ 4: Luận chiến Bernstein và Lenin
Đầu thế kỷ XX, hai trường phái của phe xã hội chủ nghĩa đấu khẩu kịch liệt với nhau, đến mức coi nhau là kẻ thù. Một bên là chủ nghĩa dân chủ xã hội do Eduard Bernst…
Những ngã rẽ của chủ nghĩa xã hội - Kỳ 3: Khi dân chủ là điều kiện tiên quyết
Tư tưởng xét lại của Bernstein có ảnh hưởng sâu rộng đến nhiều đảng dân chủ xã hội tại châu Âu, và góp phần quan trọng trong việc định hình mô hình nhà nước phúc lợi…
Những ngã rẽ của chủ nghĩa xã hội - Kỳ 2: Marx - Lenin và cách mạng bạo lực
Trong các tác phẩm của mình, Karl Marx nhận định rằng cách mạng xã hội chủ nghĩa sẽ xuất hiện trước tiên ở các quốc gia tư bản tiên tiến như Anh, nơi có lực lượng sả…
Những ngã rẽ của chủ nghĩa xã hội - Kỳ 1: Ba nhà tư tưởng
Đó là vào dịp Giáng sinh năm 1920, ở thành phố Tours của Pháp. Một thanh niên 30 tuổi người Việt Nam có mặt ở đây để đưa ra một trong những quyết định quan trọng nhấ…
Lòng ham muốn địa vị quá độ và sự thiếu vắng tình yêu
Loài người là sinh vật có tính xã hội. Do đó, sự cân nhắc về địa vị có ảnh hưởng lớn lên các quyết định và hành động của một người. Lòng ham muốn bước chân lên nấc t…
Nhấm nháp ngụm trà bên cạnh một nhà hiền triết
“Tôi chúc bạn có được niềm vui. Đó mới đúng là thứ cần được trao đi và nhận về. Đó mới đúng là phép lịch sự đích thực khiến tất cả mọi người đều phong lưu, và trước …
Triết học của nền văn hóa “celebrity”
Bài viết này được đăng trong số báo Tết năm 2022 của Luật Khoa tạp chí, phát hành ngày 31/1/2022. Tải miễn phí tại đây. Sau hàng loạt tranh cãi trong giới nghệ sĩ và…
Hậu Tết, bàn về triết học của sự nhàn hạ
Triết học của sự nhàn hạ (philosophy of leisure) là một trong những chủ đề ít được quan tâm nhất trong hằng hà sa số những thảo luận triết học tự cổ chí kim. Phải đế…
Ivan Ilyin: Triết gia của Putin, 100 năm cách biệt
Chính trị gia đối lập Alexei Navalny vừa trở về nước Nga vào ngày 17/1/2021, và ngay lập tức bị bắt. Kế đó là biểu tình khắp nơi trên toàn nước Nga, từ thành phố đảo…
Karl Marx sẽ nói gì về các vấn đề môi trường của thế kỷ 21
Dịch từ bài viết “What Karl Marx has to say about today’s environmental problems” của Ted Benton, giáo sư danh dự ngành Xã hội học, Đại học Essex (Anh quốc). Bản gốc…
Tiến sĩ Quý bị bắt, tự do học thuật và “quyền lực” của Foucault
Tiến sĩ Phạm Đình Quý, giảng viên trường Đại học Tôn Đức Thắng, bị bắt giữ “khẩn cấp” vào ngày 23/9/2020. Quyết định khởi tố được công bố ngay sau đó liên quan đến v…
3 điều cần làm rõ về “chủ nghĩa xã hội” trước khi dán nhãn người khác
Đóng thuế nhiều? Chủ nghĩa xã hội! Đất nước có an sinh, phúc lợi tốt? Chủ nghĩa xã hội! Các quốc gia Bắc Âu? Chủ nghĩa xã hội! Ngày nay, ta dễ dàng bắt gặp những quy…
Trường chuyên: Lập luận phản đối từ chủ nghĩa quân bình và chủ nghĩa tự do
Nhà nước có nên đầu tư nhiều tiền hơn vào các trường chuyên so với trường bình thường hay không? Phe ủng hộ cho rằng nên, vì cần phải bồi dưỡng và khuyến khích nhân …
Triết lý giáo dục “coi con người là trung tâm” trong tác phẩm Émile của Rousseau
“Mọi thứ từ bàn tay tạo hóa mà ra đều tốt; mọi thứ đều suy đồi biến chất trong bàn tay con người. Con người bắt ép một chất đất phải nuôi các sản phẩm của chất đất k…