Đây là Tuần tin Luật Khoa, một chuyên mục mới của Luật Khoa tạp chí nhằm tóm lược các sự kiện thời sự đáng chú ý trong tuần.

Các sự kiện nổi bật:

  • Chủ tịch Quốc hội thăm Trung Quốc vào cuối tuần 
  • Nghi vấn Việt Nam dùng công nghệ gây “hội chứng Havana”
  • Bộ Công an đề xuất quy định dao là vũ khí

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ thăm Trung Quốc vào cuối tuần này

Nhận lời mời của ông Triệu Lạc Tế, người đứng đầu Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc Trung Quốc, ông Vương Đình Huệ sẽ dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao thăm chính thức nước này từ ngày 7-12/4, theo thông báo của Ủy ban Đối ngoại Quốc hội.

  • Đây là chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của ông Vương Đình Huệ trên cương vị chủ tịch Quốc hội, diễn ra vài ngày sau khi Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Bùi Thanh Sơn gặp người đồng cấp Vương Nghị tại Bắc Kinh.
  • Đại sứ Việt Nam tại Trung Quốc Phạm Sao Mai nhận định: Chuyến thăm lần này khẳng định Việt Nam coi phát triển quan hệ với Trung Quốc là ưu tiên hàng đầu và là sự lựa chọn chiến lược trong chính sách đối ngoại.
  • Ngày 4/4 vừa qua, Tập đoàn Chery của Trung Quốc đã ký thỏa thuận liên doanh với Tập đoàn Geleximco của Việt Nam để thành lập nhà máy trị giá 800 triệu USD, trở thành hãng sản xuất ô tô đầu tiên của đất nước tỷ dân có cơ sở đặt tại Việt Nam.
  • Việt Nam hiện cũng chủ trương học làm đường sắt cao tốc theo Trung Quốc.
  • Trung Quốc là nước đầu tiên thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam vào ngày 18/1/1950, là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam trong nhiều năm liên tục, còn Việt Nam là đối tác lớn nhất của Trung Quốc trong khối ASEAN.

Đọc thêm: Đoạn trường mà đi 

CBS: Nghi vấn Việt Nam sử dụng công nghệ làm gián đoạn chuyến thăm của quan chức Hoa Kỳ

Đài truyền hình CBS của Mỹ mới đây đưa ra bằng chứng cho thấy, Nga (có thể) liên quan/cung cấp công nghệ cho Việt Nam gây ra hội chứng Havana cho nhiều quan chức Hoa Kỳ trước chuyến thăm của Phó Tổng thống Kamala Harris tới Hà Nội năm 2021.

  • Nhiều nhân viên ngoại giao Hoa Kỳ ở Việt Nam đã bị hội chứng Havana trước chuyến thăm này. Hội chứng Havana là thuật ngữ được Hoa Kỳ sử dụng để chỉ một căn bệnh bí ẩn với những triệu chứng buồn nôn, chóng mặt, đau nửa đầu và các vấn đề thị giác, thính giác có thể tồn tại trong một thời gian dài xảy ra với nhiều nhân viên ngoại giao nước này.
  • Theo CBS, chính quyền Việt Nam có thể đã sử dụng công nghệ này để nghe lén người Mỹ trước chuyến đi của bà Harris. Tuy nhiên, Hà Nội có thể không biết rằng công nghệ này có thể gây hại về mặt sức khỏe cho người bị nghe lén.
  • Nhà báo Christo Grozev cho biết, tình báo Nga đã vận động và nhận được sự cho phép của Tổng thống Vladimir Putin để cung cấp công nghệ độc quyền cho cơ quan an ninh Việt Nam. Trong đó, có thiết bị âm thanh từ xa LRAD và thiết bị sóng ngắn để quét cơ thể con người. 
  • Trước đây, cơ quan an ninh Việt Nam bị nghi ngờ sử dụng LRAD (vũ khí phát âm lượng 162 decibel, vượt quá sức chịu đau của con người – chỉ khoảng 130 decibel) ít nhất ba lần để trấn áp dân chúng, theo giới bất đồng chính kiến.
  • Ngày 1/4, Điện Kremlin bác thông tin Nga đứng sau tác nhân gây hội chứng Havana khiến nhiều quan chức Hoa Kỳ mắc phải; khẳng định đây là “cáo buộc vô căn cứ của giới truyền thông”. 

Dự thảo: Bộ trưởng Công an đề xuất quy định dao là vũ khí

Ngày 2/4, tại nghị trường, Bộ trưởng Tô Lâm cho rằng, cần thiết phải bổ sung quy định súng tự chế vào nhóm vũ khí quân dụng; dao có tính sát thương cao là vũ khí thô sơ vào dự thảo Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ (sửa đổi), theo báo Thanh Niên.

  • Ngoài ra, Đại tướng Tô Lâm cho biết dự luật sẽ bổ sung thêm quy định cho phép tiếp nhận – tặng – viện trợ vũ khí từ nước ngoài.
  • Dự luật này do Bộ Công an chủ trì soạn thảo, Bộ Tư pháp đóng vai trò thẩm định; dự kiến sẽ được báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến để trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 7 vào tháng Năm tới.

Đọc thêm: Tại sao Tối cao Pháp viện Mỹ sẽ không giới hạn quyền súng ống?

Đề xuất giảm mức phạt tù với người dưới 18 tuổi phạm tội

Tòa án Nhân dân Tối cao vừa công bố dự thảo Luật Tư pháp người chưa thành niên, trong đó đề xuất nhiều chính sách hướng đến đảm bảo quyền lợi, tạo cơ hội sửa chữa sai lầm cho người dưới 18 tuổi phạm tội, theo báo Thanh Niên.

  • Cụ thể, cơ quan này đề xuất hình phạt cao nhất là không quá 15 năm tù đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi; không quá 9 năm tù đối người đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi.
  • TAND Tối cao cũng đề xuất thu hẹp trường hợp bị tạm giam và đưa ra 11 biện pháp xử lý chuyển hướng.
  • Dự luật này sẽ được trình Quốc hội vào kỳ họp thứ 8 (tháng 10/2024).

Tin vắn

Bộ trưởng Đào Ngọc Dung bị đề nghị kỷ luật: Trong thông cáo phát chiều 3/4, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đề nghị Bộ Chính trị kỷ luật Bộ trưởng Lao động Thương binh & Xã hội Đào Ngọc Dung và nguyên Bộ trưởng Phạm Thị Hải Chuyền. Cơ quan này xác định hai vị này sai phạm trong việc thực hiện các gói thầu do Công ty Cổ phần Tiến bộ quốc tế (AIC) và các doanh nghiệp trong hệ sinh thái AIC thực hiện, theo VnExpress.

Bộ Công an bác tin đại gia Dương Công Minh bị cấm xuất cảnh: Chiều 2/4, Trung tướng Tô Ân Xô cho hay, Chủ tịch Sacombank “không nằm trong danh sách bị cấm xuất cảnh”. Động thái này diễn ra chỉ vài giờ sau khi giá cổ phiếu STB của Sacombank giảm mạnh do tin đồn về ông Minh xuất hiện trên mạng xã hội, theo VnExpress.

Công an phá hủy giảng đường của chùa Đại Thọ: Ngày 1/4, Công an huyện Tam Bình (tỉnh Vĩnh Long) cử người và đem phương tiện máy móc tới đập phá giảng đường chùa Đại Thọ, sau khi bắt giữ sư trụ trì Thạch Chanh Đa Ra cách đây không lâu. Động thái này nằm trong chiến dịch trấn áp giới hoạt động người Khmer Krom – một sắc dân sinh sống hàng trăm năm nay ở vùng Nam Bộ, theo RFA Việt ngữ.

Bà Phương Hằng được giảm án 3 tháng tù trong phiên phúc thẩm: Theo bản án sơ thẩm trước đó, nữ doanh nhân đã thực hiện nhiều livestream trên mạng xã hội với nội dung “xúc phạm nghiêm trọng danh dự, uy tín” của nhiều nghệ sĩ và nhà báo. Bà bị tuyên mức 3 năm tù về tội “lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân”. Tính đến ngày 6/4/2024, bà Hằng đã thi hành án được 2 năm 13 ngày tù, theo VnExpress.

Bị phạt hành chính vì nói TP. Hồ Chí Minh nhiều tội phạm: Ngày 14/3, tài khoản Tiktok “Nhật Hải Biết Tuốt” đăng tải clip trong đó có nhận xét “Sài Gòn là nơi cực kỳ lý tưởng cho tội phạm hoạt động”. Đến chiều 2/4, Sở Thông tin – Truyền thông thành phố phát đi thông cáo báo chí về việc xử phạt hành chính 7,5 triệu đồng đối với chủ tài khoản này vì đã đăng “thông tin sai sự thật”, theo báo Thanh Niên.

Vật giá Hà Nội đắt đỏ nhất cả nước: Tổng cục Thống kê vừa công bố SCOLI năm 2023 – thước đo phản ánh xu hướng, mức độ biến động giá sinh hoạt của 63 tỉnh thành, 6 vùng kinh tế – xã hội theo chu kỳ hàng năm. Theo đó, chỉ số giá sinh hoạt theo không gian năm qua cho thấy, giá hàng hóa, dịch vụ ở Hà Nội đắt đỏ nhất cả nước, theo sau là TP. Hồ Chí Minh, theo VnExpress.

Chứng minh nhân dân sắp bị khai tử: Ngày 1/4, Cục Cảnh sát Quản lý Hành chính về Trật tự Xã hội (C06, Bộ Công an) cho biết, Luật Căn cước chính thức có hiệu lực từ 1/7 và sẽ đổi tên thẻ căn cước công dân thành thẻ căn cước. Theo đó, thẻ căn cước công dân được cấp trước ngày 1/7/2024 còn giá trị sử dụng được ghi trong thẻ; trong khi chứng minh nhân dân còn hạn sử dụng đến trước ngày 1/1/2025, theo Dân Trí.

Hoa Kỳ lên án Việt Nam vi phạm nhân quyền: Ngày 1/4, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đăng tuyên bố trên website thể hiện sự “quan ngại sâu sắc” trước những bản án liên tục xảy ra đối với những người ủng hộ tự do tôn giáo và sắc tộc thiểu số ở Việt Nam từ đầu năm 2024. Bài viết kêu gọi Việt Nam tôn trọng quyền của cá nhân trong việc thực hiện các quyền tự do ngôn luận, lập hội và tôn giáo/ tín ngưỡng; đồng thời, đề nghị Việt Nam trả tự do cho những người đang bị giam giữ oan uổng.

Chính phủ duyệt các dự án trọng điểm ngành năng lượng: Ngày 2/4, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà vừa ký Quyết định 270/QĐ-TTg phê duyệt Danh mục các chương trình, công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành năng lượng. Dung Quất – nhà máy lọc dầu đầu tiên của Việt Nam – là một trong những dự án được nâng cấp, mở rộng. Độc giả có thể xem danh sách đầy đủ tại đây. 

Nghệ An sắp có tượng Lenin: Hiện bức tượng này đã được chuyển về TP. Vinh và đang được bảo quản. Toàn bộ kinh phí đúc, vận chuyển tượng từ Nga về nước đều do chính quyền tỉnh Ulyanovsk tài trợ, theo đại diện Ban Tuyên giáo Nghệ An. Báo Tuổi Trẻ cho hay, tượng Lenin có trọng lượng 4,5 tấn, cao 3,6m, chất liệu bằng đồng nguyên chất. Vị trí khuôn viên đặt tượng nằm ở vị trí trung tâm, nơi giao nhau giữa đại lộ V. I. Lênin với đường Nguyễn Phong Sắc.

Ngoại trưởng Tòa thánh Vatican lần đầu thăm Việt Nam: Tổng giám mục Paul Richard Gallagher sẽ thăm Việt Nam từ ngày 9-14/4 với các điểm đến ở ba miền Bắc – Trung – Nam, báo Tuổi Trẻ dẫn theo thông báo của Văn phòng Hội đồng Giám mục Việt Nam ngày 3/4.

Đọc thêm: Trăm năm quan hệ Việt Nam – Vatican và những vấn đề bạn nên biết

Bài đáng chú ý trong tuần

Chiến sự ở Gaza: Suy ngẫm về quá khứ đấu tranh của người Việt và Palestine

Hai Dang – Al Jazeera

“[…] ‘Hầu hết mọi người đều có khái niệm mơ hồ về những gì đang thực sự xảy ra ở Gaza và Bờ Tây’, Salama nói với Al Jazeera.

Ông cho rằng các nhà báo Việt Nam thường thiếu chuyên môn về các vấn đề Palestine và Trung Đông. Kết quả, họ ngại viết những bài phân tích sâu sắc, mà chọn dịch bài từ các nguồn phương Tây mà không cung cấp bối cảnh cho người đọc.

[…]‘Đối với người Việt, Israel là biểu tượng của sự phát triển, một quốc gia khởi nghiệp, trong khi lại không nhìn thấy những góc khuất…’[…]”

Bất ổn chính trị Việt Nam có ảnh hưởng xấu tới đầu tư nước ngoài?

Dien Luong – Foreign Policy

“[…] trong một nền chính trị do tập thể lãnh đạo, việc bãi chức ngay cả những nhân vật cấp cao thường không báo hiệu sự thay đổi lớn nào về chính sách. Hệ thống chính trị Việt Nam nhiều khả năng sẽ tiếp tục vững vàng. Kết quả là, chính sách đối ngoại của Việt Nam sẽ không thay đổi, nhất là quan hệ song phương với Hoa Kỳ.”

Quan hệ Việt-Mỹ: Tọa đàm với Ngoại trưởng Bùi Thanh Sơn tại Viện Brookings (Mỹ)