Balzac et la petite tailleuse chinoise (tạm dịch: Balzac và thiếu nữ thợ may Trung Hoa) là tiểu thuyết đầu tay của Đới Tư Kiệt (Dai Sijie), nhà văn kiêm đạo diễn người Pháp gốc Hoa. Tác phẩm được viết bằng tiếng Pháp và xuất bản năm 2000, lấy cảm hứng từ chính cuộc đời tác giả, một trí thức trẻ bị đưa đi lao động khổ sai trong cuộc Cách mạng Văn hóa đầy biến động ở Trung Quốc trước khi di cư sang Pháp. [1]

Năm 2002, tiểu thuyết được chuyển thể thành phim cùng tên với sự tham gia của nhiều diễn viên kỳ cựu của điện ảnh Trung Quốc. Tác phẩm ca ngợi khát khao và đam mê tri thức, đồng thời khắc họa nỗ lực của những người trẻ trong việc bảo vệ tri thức giữa những thời kỳ khắc nghiệt của lịch sử.

Trí thức bị đi cải tạo

​​Câu chuyện kể về nhân vật “tôi” (17 tuổi) - người kể chuyện có tài chơi violin và say mê văn học Pháp - và người bạn Luo (18 tuổi). Cả hai đều là những học sinh vừa kết thúc ba năm cấp hai. Họ bị liệt vào hàng ngũ trí thức trẻ thành thị chỉ vì biết chữ. Điều này đủ để họ bị xem là thành phần trí thức trong bối cảnh Cách mạng Văn hóa.

Họ không được nhận vào trường cấp ba vì cha mẹ làm bác sĩ đầu ngành đã bị gán là “kẻ thù của nhân dân”. Khi Cách mạng Văn hóa bùng nổ, học sinh, sinh viên bị buộc xuống nông thôn lao động. Luo và nhân vật chính không ngừng tự hỏi vì sao lãnh tụ lại đối xử tàn nhẫn với trí thức đến vậy. Một cuộc Cách mạng Văn hóa nhưng lại hủy diệt văn hóa và những người có văn hóa.