Việt Nam đang sửa Hiến pháp 2013 nhằm tinh gọn bộ máy chính trị dưới thời Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Tô Lâm. Dưới đây là timeline cập nhật các diễn biến quan trọng, phản ánh toàn cảnh cuộc cải cách thể chế đang diễn ra.

Sau hơn một thập niên, Hiến pháp 2013 được đưa vào lộ trình sửa đổi nhằm phục vụ cuộc cải tổ hệ thống chính trị - hành chính dưới thời của ông Tô Lâm.

Đảng ra hạn sửa Hiến pháp 2013 trước 30/6

Ngày 28/2/2025: Bộ Chính trị, Ban Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam ban hành Kết luận 127, chỉ đạo rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định của đảng, Hiến pháp 2013, pháp luật của nhà nước.

Đảng ủy Quốc hội được giao chủ trì, phối hợp với Đảng ủy Chính phủ để triển khai.

Phạm vi sửa Hiến pháp 2013 tập trung vào tổ chức bộ máy chính trị. Đảng yêu cầu hoàn thành việc sửa đổi này trước ngày 30/6.

Ngày 3/3: Báo chí bắt đầu đưa tin ngày một dày đặc về việc sửa Hiến pháp.

Báo Tuổi Trẻ đăng bài “Sửa Hiến pháp để cải cách bộ máy”, dẫn ý kiến các chuyên gia kêu gọi sự chuẩn bị thấu đáo.

Trong khi đó, BBC News Tiếng Việt đặt nghi vấn về mục tiêu thực sự của việc sửa Hiến pháp.

Ngày 4/3: Trên RFA, tác giả Trần Hiếu Chân cho rằng việc tái cơ cấu hành chính là nhằm củng cố quyền lực của ông Tô Lâm. Bài viết cũng phân tích chiều sâu chính trị ẩn sau việc sửa Hiến pháp.

Ngày 10/3: Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu khai mạc phiên họp thứ 43 của Quốc hội, nhấn mạnh việc sửa Hiến pháp 2013 là nội dung trọng tâm của kỳ họp sắp tới.

Cùng ngày, Bộ Chính trị ban hành Kết luận số 129 về chủ trương sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp 2013.

Chính phủ thông báo việc triển khai nhiệm vụ cụ thể qua Công văn 1910.

Ngày 11/3: Quốc hội thông báo sẽ xem xét việc sửa Hiến pháp 2013 tại kỳ họp thứ 9.

Ngày 12/3: Tranh luận nổ ra.

Nhiều chuyên gia đã chia sẻ góc nhìn với RFA về việc Bộ Chính trị chỉ đạo sửa Hiến pháp 2013.

Luật sư Nguyễn Văn Đài cảnh báo nguy cơ vi hiến nếu truyền thông đưa tin Bộ Chính trị là cơ quan yêu cầu sửa Hiến pháp, thay vì thông qua chủ tịch nước hoặc Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Ông cho rằng việc sửa đổi nên bao gồm cả Điều 4 để tạo đột phá thể chế.

Giáo sư Carl Thayer nhận định nếu chỉ sửa các điều liên quan đến tổ chức hành chính thì không có tác động lớn nào đến cải cách thể chế.

Ngày 14/3: Bộ Tư pháp họp triển khai nhiệm vụ, đề xuất hợp nhất Điều 9 và 10; sửa Khoản 1 Điều 84, xóa quyền trình dự án luật của tổ chức thành viên Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (MTTQ VN). Đồng thời, Bộ Tư pháp cũng đề nghị sửa các Điều 110 đến 115, liên quan đến đề án sáp nhập đơn vị hành chính.

Ngày 17/3: Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội họp bàn tiến độ. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu đẩy mạnh tuyên truyền, thống nhất tư tưởng về việc thực hiện chủ trương của đảng, đồng thời, cảnh báo âm mưu lợi dụng cải cách bộ máy để chống phá, xuyên tạc.

Ngày 21/3: Luật Khoa tạp chí đăng tải bài viết của tác giả Hoàng Mai, phân tích việc Quốc hội và nhân dân đang hoàn toàn đứng ngoài quy trình sửa Hiến pháp. Theo tác giả, quy trình sửa đổi Hiến pháp hiện hành là vi hiến, cho thấy thực tế Đảng đứng trên Hiến pháp và nhân dân.

Ngày 24/3: Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội tổ chức cuộc họp thứ hai để cho ý kiến về dự thảo đề án rà soát, sửa đổi, bổ sung Hiến pháp và pháp luật.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh việc sửa Hiến pháp sẽ phải lấy kiến nhân dân. Việc lấy ý kiến dự kiến diễn ra trong một tháng (trong tháng Năm và tháng Sáu), và thời gian tổng hợp là năm ngày.