Sự kiện 2-28 được xem là nỗ lực đấu tranh dân chủ tiên phong trong lịch sử Đài Loan. Dù bị đàn áp thảm khốc, phong trào đã gieo xuống hạt mầm cho tiến trình vận động dân chủ hóa trên đảo quốc này.

Đài Loan được người phương Tây gọi là “Ilha Formosa”, Hán dịch là 美麗島 tức “Mỹ Lệ Đảo” hay “hòn đảo xinh đẹp”, khi họ mới phát hiện ra hòn đảo này vào những năm 1500. Trái với danh xưng yêu kiều và bình lặng, hòn đảo này từng phải trải qua nhiều biến cuộc, loạn ly, với nhiều lần “đổi chủ”: người Tây Ban Nha, người Hà Lan, gia tộc Trịnh Thành Công trong thế kỷ 17, nhà Mãn Thanh trong thế kỷ 19, Đế quốc Nhật Bản từ năm 1895 đến năm 1945, và Quốc Dân Đảng từ năm 1945 đến năm 1992, trước khi trở thành một nền dân chủ độc lập cho đến nay. 

Có thể nói, căn tính lịch sử, văn hóa lẫn chính trị của đất nước và nhân dân Đài Loan đã được hình thành thông qua những thăng trầm thời cuộc ấy. Bài viết này và bài viết tiếp theo sẽ trình bày một góc nhỏ trong lịch sử của Đài Loan: thời kỳ thiết quân luật, như một ví dụ để phản ánh thứ căn tính ấy. Xét theo dòng lịch sử lập quốc và lập hiến của đảo quốc mang tên xinh đẹp này, sự kiện 2-28 cùng với sự kiện Trung Lịch và sự kiện Cao Hùng có thể được coi là ba sự kiện quan trọng góp phần vào quá trình dân chủ hóa tại Đài Loan.

Dân chủ hóa tại Đài Loan - Kỳ 1: Học thuyết Tôn Trung Sơn và nền tảng tư tưởng lập hiến

Đài Loan đã trở thành một trong những nền dân chủ ổn định bậc nhất châu Á. Đó là kết quả của quá trình cải cách thể chế kéo dài nhiều thập niên.

Dân chủ hóa tại Đài Loan - Kỳ 2: Thiết chế nhà nước trong Hiến pháp 1947

Nét nổi bật trong bản hiến pháp Trung Hoa Dân Quốc 1947 nằm ở phần thiết chế với sự kế thừa tư tưởng ngũ quyền phân lập của Tôn Trung Sơn, và dựa trên giả định về một nước Trung Hoa thống nhất.

Dân chủ hóa tại Đài Loan - Kỳ 3: Sự kiện 2-28 – ký ức đau thương và hạt mầm dân chủ

Sự kiện 2-28 được xem là nỗ lực đấu tranh dân chủ tiên phong trong lịch sử Đài Loan. Dù bị đàn áp thảm khốc, phong trào đã gieo xuống hạt mầm cho tiến trình vận động dân chủ hóa trên đảo quốc này.

Dân chủ hóa tại Đài Loan - Kỳ 4: Những nguồn lực cho sự hồi sinh của phong trào dân chủ

Những biến cố quốc tế bất ngờ và sự hình thành một thế hệ trẻ trung lưu có học vấn cấp tiến, cuộc vận động dân chủ hóa đã hồi sinh tại Đài Loan từ thập niên 1970-1980.