Nhật Bản đã rút khỏi dự án xây dựng nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2 tại Việt Nam vì thời gian triển khai quá gấp rút, theo nguồn tin từ Reuters đăng tải hôm 8/12.

Theo dòng sự kiện: Thông tin trên được Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Naoki Ito xác nhận với Reuters, và nói thêm rằng Tokyo “không ở một vị thế phù hợp để có thể triển khai dự án Ninh Thuận 2” nếu chiếu theo lộ trình mà Hà Nội đặt ra. 

  • Quyết định này của Tokyo được đưa ra trong tháng 11. Tuy nhiên, theo khảo sát của phóng viên Luật Khoa, cho đến 10 giờ ngày 11/12, chưa có hãng thông tấn trong nước nào đưa tin về quyết định này của phía Nhật.
  • Việt Nam dự kiến ký kết thỏa thuận với đối tác quốc tế cho nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 vào tháng Chín và cho nhà máy Ninh Thuận 2 vào tháng 12.
  • Tuy nhiên, một quan chức Việt Nam trả lời Reuters rằng cho đến nay vẫn chưa có bất kỳ thỏa thuận nào được ký cho Ninh Thuận 1. Phía Đại sứ quán Nga lẫn Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khi được đề nghị nêu ý kiến đều chưa phản hồi.

Bối cảnh: Quyết định rút khỏi dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 2 của Nhật Bản được đưa ra trong thời điểm Việt Nam đang đối mặt nguy cơ thiếu điện ngày một trầm trọng. 

  • Việt Nam đã đặt ra các mục tiêu mở rộng nguồn cung năng lượng từ các dự án năng lượng tái tạo và khí. Tuy nhiên đến nay, quá trình triển khai vẫn còn chậm trễ do xảy ra nhiều vướng mắc trong khung pháp lý và cơ chế về giá, khiến nhiều dự án quan trọng không kịp tiến độ.
  • Cùng lúc, quan hệ giữa chính phủ Việt Nam và các doanh nghiệp Nhật Bản cũng trở nên căng thẳng khi Việt Nam có kế hoạch cấm xe máy chạy xăng tại trung tâm Hà Nội từ tháng 7/2026 khiến Honda - hãng xe máy đang nắm thị phần lớn nhất tại Việt Nam - bày tỏ quan ngại.

Ngược dòng lịch sử: Năm 2010, Việt Nam đã lên kế hoạch, khảo sát và chuẩn bị hạ tầng cho hai dự án điện hạt nhân tại Ninh Thuận. Theo đó, Ninh Thuận 1 được Nga hợp tác triển khai, dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 2 được giao cho Nhật Bản.

  • Tuy nhiên, đến năm 2016, Việt Nam đã tạm dừng triển khai do lo ngại về an toàn và chi phí.
  • Sau khi nối lại chương trình điện hạt nhân vào năm ngoái, Việt Nam đã đề nghị Nhật Bản và Nga tiếp tục triển khai các dự án, ông Ito nói với Reuters. 
  • Tuy nhiên, vào tháng 11 vừa qua, Nhật Bản đã quyết định rút khỏi dự án vì thời hạn hoàn thành quá ngắn.

Toàn cảnh: Mỗi năm, nhu cầu sử dụng điện tại Việt Nam liên tục tăng trưởng ở mức 8% đến 10%. Trong đó, hơn một nửa sản lượng điện đến từ nhiệt điện than. 

  • Trong quý 1/2025, tổng sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu của toàn hệ thống đạt 72,2 tỷ kWh. Trong đó, nhiệt điện than vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất với 40,8 tỷ kWh (chiếm 56,5%), tiếp theo là thủy điện với 13,8 tỷ kWh (chiếm 19,1%).
  • Tuy nhiệt điện hiện đóng góp phần lớn cho sản lượng điện của cả nước, nguồn nhiên liệu cho những nhà máy này – than – lại không hoàn toàn do Việt Nam tự chủ, mà phải nhập khẩu từ nước ngoài.
  • Lượng than nhập khẩu trong năm tháng đầu năm 2025 đạt khoảng 6,25 triệu tấn, tăng 19% so với cùng kỳ năm ngoái và chiếm gần 22% tổng tiêu thụ.