Ở nhiều nước, chuyện chính trị diễn ra ngay trước mắt người dân.

Bạn có thể bật TV và thấy các nghị sĩ tranh cãi nảy lửa về một dự luật. Bạn cũng có thể xem trực tiếp cảnh họ bỏ phiếu chọn thủ tướng ngay giữa nghị trường, với báo chí chen nhau đưa tin từng giây một.

Nhưng ở Việt Nam, những hình ảnh ấy hầu như không tồn tại.

Đại hội Đảng Cộng sản, sự kiện được coi là quan trọng bậc nhất của đời sống chính trị, lại là một trong những hoạt động kín đáo nhất.

Thứ mà người dân được xem chỉ là lễ khai mạc và bế mạc. Còn tất cả những phần “thật”: thảo luận, phản biện, bỏ phiếu, chọn nhân sự… đều diễn ra sau cánh cửa đóng kín.

Báo chí không được dự, đại biểu không được mang điện thoại. Cả quy trình khiến người ta liên tưởng đến Mật nghị Hồng y của Vatican mỗi lần bầu giáo hoàng.

Vậy làm sao một sự kiện chính trị lớn như thế lại có thể đóng kín gần như tuyệt đối với công chúng? Và vai trò của báo chí ở đâu trong câu chuyện này?

Báo chí có mặt, nhưng chỉ đứng ngoài

Điều đầu tiên cần làm rõ là báo chí được phép có mặt.

Không chỉ báo chí nhà nước, mà cả các hãng nước ngoài như BBC hay Reuters đều được cấp thẻ tác nghiệp.