Ngày 6/3/1979, Trung Quốc bắt đầu rút quân khỏi Việt Nam để kết thúc cuộc chiến tranh biên giới Việt - Trung, khi đó đã kéo dài hơn nửa tháng, kể từ đợt pháo kích mở màn hôm 17/2.

Tròn 47 năm đã trôi qua, báo chí và dư luận vẫn phải làm thay công việc của sách giáo khoa và nhà trường trong việc nhắc nhở, lan tỏa các thông tin về cuộc chiến này đến các thế hệ học sinh.

Câu chuyện sách giáo khoa lịch sử “thờ ơ” với cuộc Chiến tranh Biên giới 1979 từ lâu đã được báo đài và công chúng quan tâm, bày tỏ bức xúc và phản đối.

Trong một tín hiệu đáng mừng gần đây, sự kiện hàng vạn quân Trung Quốc tấn công vào sáu tỉnh biên giới phía Bắc Việt Nam vào mùa xuân của 47 năm trước đã được bổ sung vào một bài học riêng của chương trình dạy học sách giáo khoa dạy lịch sử ở bậc học lớp 12, theo chương trình sách giáo khoa mới từ năm học 2024 - 2025.

Đây là một cải tiến lớn so với phiên bản sách trước đó, tức bản 2018, bản sách mà nội dung cuộc chiến mùa xuân 1979 từng bị rút xuống chỉ còn 11 dòng từ bộ sách giáo khoa tiền nhiệm.

Thế nhưng, điều đáng chú ý là sách giáo khoa sau cải cách dù đã được bổ sung dung lượng nói về cuộc chiến này, nhưng nội dung vẫn không có gì mở rộng đáng kể.

Câu hỏi vẫn được đặt ra suốt nhiều năm qua, đó là: rốt cuộc Chiến tranh Biên giới 1979 có gì để chính quyền phải né tránh đề cập? Cũng như, ẩn sau cuộc chiến có điều gì mà chính quyền không muốn học sinh và người dân được biết? Và Trung Quốc, phía bên kia cuộc chiến, đang dạy học sinh của họ về sự kiện này thế nào? Có như Việt Nam?

Sách giáo khoa mới thêm một bài học dạy về cuộc chiến, nhưng không đáng kể

Sau cuộc cải cách sách giáo khoa gần đây, trên thị trường tồn tại ba bộ sách giáo khoa lịch sử thuộc ba bộ: Cánh diều, Kết nối tri thức với cuộc sống, Chân trời sáng tạo. [1]

Trong sách giáo khoa Lịch sử lớp 12 thuộc bộ Kết nối tri thức với cuộc sống, nội dung của sự kiện xung đột biên giới Việt - Trung 1979 được đề cập ở bài học số 9: “Đấu tranh bảo vệ tổ quốc từ sau tháng 4 năm 1975 đến nay. Một số bài học lịch sử của các cuộc kháng chiến bảo vệ tổ quốc từ năm 1945 đến nay.”

Ở bài học này, sách giáo khoa cũng đề cập đến hai sự kiện khác: một là cuộc chiến tranh biên giới Tây Nam năm 1979 và sự kiện Gạc Ma năm 1988. Gạc Ma 1988 là một trong số những sự kiện lịch sử chỉ mới được bổ sung vào chương trình dạy học trong lần này.