Tiểu thuyết A thousand splendid suns (2007) của nhà văn người Mỹ gốc Afghanistan Khaled Hosseini là một tuyên ngôn về quyền của phụ nữ mạnh mẽ và sâu sắc. Nhân vật chính là những người phụ nữ bình thường đến từ những tầng lớp dễ bị tổn thương trong xã hội, quãng thời gian từ 1974 đến những năm 2000, với những biến cố quan trọng diễn ra trên lãnh thổ Afghanistan. Trong cuốn tiểu thuyết, họ là nạn nhân của chế độ độc tài và phụ quyền, nhưng cũng là những người hùng giải phóng cho cuộc đời của chính mình. 

Thân phận con hoang 

Câu chuyện xoay quanh nhân vật chính là Mariam, một người bị cả xã hội ghẻ lạnh vì là con hoang từ lúc lọt lòng. Là con ngoài giá thú của một người đàn ông giàu có ở bờ Tây Afghanistan, cô không được thừa nhận vì cô là kết quả của dục vọng và quyền lực tầm thường của một địa chủ nhưng cũng là minh chứng của sự hèn nhát của ông. Dù sinh ra trong nghèo đói tại Heirat, giáp biên giới Iran, và sống cùng người mẹ thất học, Mariam nuôi trong mình một giấc mơ vào đại học. 

Cho dù người cha luôn tỏ ra tình cảm với cô bé, mẹ Mariam đã nhiều lần cảnh báo về sự đạo đức giả của ông. Thế nhưng, cô bé vẫn một mực đòi đi tìm cha, để rồi bị ngủ ngoài đường vì bị từ chối gặp mặt.. Cho đến khi mẹ tự vẫn vì đơn độc và uất ức thì cô mới nhận ra sự giả dối của người cha. Cô ân hận vì luôn tin tưởng sự dịu dàng và có vẻ hào phóng của ông trong khi mẹ phải chịu nhiều dèm pha và ruồng rẫy chỉ vì sinh ra cô là một đứa con không được cha thừa nhận. 

Người cha ấy cũng dửng dưng khi những người vợ chính thức của ông đã ép duyên cô bé với một người bạn của cha cô đã ly dị. Khi đó, cô mới mười lăm tuổi. Và rồi, cô rời đi sống cùng chồng Rasheed ở thủ đô Kabul, miền đông Afghanistan trong vô vàn nỗi đau khổ về tinh thần. Quyết định đó không phải là “gia đình sắp đặt” theo nghĩa thông thường, mà là một sự chuyển giao quyền kiểm soát từ người cha sang người chồng.