Không nhắc gì đến Biển Đông trước chuyến thăm Trung Quốc, ông Tô Lâm khẳng định Việt Nam đang ở trong giai đoạn phát triển mới, do vậy “kiểm soát tốt bất đồng” với Trung Quốc là “ưu tiên chiến lược”.

Theo dòng thời sự: Đây là một phần trong bài viếtPhát huy truyền thống hữu nghị Việt Nam-Trung Quốc, nâng tầm kết nối chiến lược trong giai đoạn phát triển mới” của Chủ tịch Tô Lâm trước khi bắt đầu chuyến thăm cấp nhà nước tại Trung Quốc từ ngày 14-17/4. Theo đó, ông Lâm cho rằng: 

  • Việt Nam đang bước vào một “giai đoạn phát triển mới với ý chí và khát vọng rất lớn”, do đó “giữ vững môi trường hòa bình” [với Trung Quốc] là cần thiết để “phát triển nhanh và bền vững”. 
  • Đặc biệt, trong toàn bộ định hướng đó, quan hệ với Trung Quốc luôn được Việt Nam xác định là một “ưu tiên chiến lược”, do vậy, Việt Nam cần “tiếp tục giữ gìn môi trường hòa bình”, “ổn định”, “kiểm soát tốt bất đồng” và “xử lý thỏa đáng những vấn đề còn tồn tại” với Trung Quốc. 
  • Ông Tô Lâm cũng kêu gọi xử lý “các khác biệt” bằng “đối thoại, kiềm chế, tôn trọng lẫn nhau” và vì “lợi ích chính đáng của mỗi bên”. 

Điều chưa tỏ: Trong cuộc gặp với Chủ tịch Chính Hiệp Vương Hộ Ninh (cơ quan tương đương với Mặt trận Tổ quốc tại Trung Quốc) vào ngày 14/4, Chủ tịch Tô Lâm đề nghị hai nước “cùng nhau nỗ lực kiểm soát và xử lý thỏa đáng bất đồng trên biển”. Tuy nhiên, hiện chưa rõ các thảo luận về Biển Đông sẽ được cân nhắc như thế nào trong nghị trình của ông Tô Lâm tại Trung Quốc. 

Bối cảnh: Biển Đông là điểm nóng địa chính trị và là nơi tranh chấp chủ quyền giữa Việt Nam và Trung Quốc trong nhiều năm nay. Trong khi Việt Nam liên tục khẳng định chủ quyền trên Biển Đông, chính quyền và báo chí nhà nước thời gian gần đây thường im lặng trước các động thái mới của Trung Quốc.

  • Đầu năm 2026, Trung Quốc đã xây dựng trung tâm thương mại trên đảo Phú Lâm, đảo lớn nhất của Hoàng Sa và xây thêm các hòn đảo nhân tạo mới trên quần đảo này, tuy nhiên, chính quyền Việt Nam và báo chí nhà nước gần như im bặt. 
  • Năm 2024, khi các tàu cá và lực lượng Trung Quốc bắt giữ, hành hung và quấy rối ngư dân Việt Nam thường xuyên ở gần quần đảo Hoàng Sa, Bộ Ngoại giao Việt Nam đã nhiều lần lên tiếng chỉ trích nhưng không có bất kỳ động thái phản đối nào khác. 
  • Đảo Phú Lâm, đảo lớn nhất của quần đảo Hoàng Sa, đã bị Trung Quốc chiếm đóng từ năm 1956 dưới thời Việt Nam Cộng hòa. Đây là nơi Trung Quốc xây dựng trụ sở của thành phố Tam Sa và xem đây là đơn vị hành chính cấp quận từ năm 2012. 
  • Các nhà lãnh đạo Việt Nam sau thời Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng chưa từng phát biểu hay dự các sự kiện tưởng niệm Hải chiến Hoàng Sa 1974 hay Thảm sát Gạc Ma 1988.
  • Năm 2014, Trung Quốc hạ đặt trái phép giàn khoan Hải Dương 981 tại khu vực gần đảo Tri Tôn, quần đảo Hoàng Sa thuộc khu vực đặc quyền kinh tế của Việt Nam. Đây là lần gần nhất chính quyền Việt Nam cho thấy các động thái phản đối gay gắt trước các hành động xâm chiếm của Trung Quốc trên Biển Đông. 

Tô Lâm: Cần hơn 1.400 tỷ USD cho giai đoạn mới, gấp 3 lần GDP năm ngoái

Chủ tịch Tô Lâm cho rằng “giai đoạn phát triển mới cần khoảng 38 triệu tỷ đồng (khoảng 1.442 tỷ USD - PV)”, gấp khoảng ba lần so với GDP năm 2025 (514 tỷ USD). Trong đó, vốn nhà nước khoảng 8,5 triệu tỷ đồng (khoảng 323 tỷ USD), phần còn lại phải huy động từ các nguồn lực khác.

Tô Lâm nhất thể hóa có phải là dấu chấm hết cho mô hình tập thể lãnh đạo?

Tổng bí thư là vị trí cao nhất trong đảng, chủ tịch nước là nguyên thủ quốc gia. Việc ông Tô Lâm cùng lúc nắm cả hai chức vụ này khiến ông trở thành nhà lãnh đạo có quyền lực lớn nhất trên chính trường Việt Nam trong nhiều năm gần đây.