“Đây là Đài Tiếng nói Việt Nam, phát thanh từ Hà Nội, thủ đô nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam/Việt Nam Dân chủ Cộng hòa [...]” – câu nói này đã vang lên hàng chục năm, bắt đầu từ những chiếc loa phát thanh thô sơ hay radio cũ. [1] Đến nay, nó đã trở thành một phần ký ức của hàng triệu người Việt, khẳng định vị thế đài phát thanh quốc gia của Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV). [2]

Tuy nhiên, kể từ ngày 1/4/2026, mặc dù chưa thay đổi tên gọi nhưng bản chất của VOV không còn là “Đài Tiếng nói Việt Nam” nữa mà trở thành “Đài Tiếng nói Đảng Cộng sản Việt Nam”. [3] Nói vậy bởi vì VOV đã được chuyển từ cơ quan thuộc Chính phủ thành đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Ban Chấp hành Trung ương (BCHTƯ) Đảng Cộng sản.

Cùng chung số phận với VOV trong cuộc chuyển giao chưa từng có tiền lệ này là những trụ cột khác của hệ thống truyền thông và khoa học quốc gia, bao gồm: Đài Truyền hình Việt Nam (VTV), Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN), Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam và Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam. [4]

Trước sự kiện này, không ít người đều có chung một thắc mắc: Dựa vào đâu? Cơ sở pháp lý nào cho việc chuyển giao hệ trọng này? 

Những lần sắp xếp trước đều có cơ sở

Trước hết, hãy nhìn lại những cuộc sắp xếp, chuyển giao trước đó.

Từ đầu năm 2025, Đảng Cộng sản đã chủ trương một cuộc sắp xếp, tinh gọn bộ máy một cách toàn diện từ cơ quan trung ương đến chính quyền địa phương với tinh thần “vừa chạy, vừa xếp hàng”. [5]

Bộ máy Đảng Cộng sản được tinh gọn, bộ máy Quốc hội được tinh gọn, và bộ máy Chính phủ cũng sắp xếp lại.