Chiều 9/4, tại Hà Nội, Văn phòng Chủ tịch nước công bố Quyết định đặc xá năm 2026 của Chủ tịch Tô Lâm, theo báo điện tử Chính phủ. 

Theo dòng sự kiện: Theo quyết định, nhóm được xem xét đặc xá lần này bao gồm: người đang chấp hành án phạt tù có thời hạn; người bị kết án tù chung thân đã được giảm xuống tù có thời hạn; và người đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù.

  • Các tù nhân chính trị bị kết án theo các tội trong Bộ luật Hình sự như “hoạt động nhằm lật đổ chính quyền” (Điều 109), “tuyên truyền chống nhà nước” (Điều 117) sẽ không được xem xét. Đây là hai tội phổ biến nhất đối với tù nhân chính trị.
  • Một tội chính trị phổ biến khác là “lợi dụng các quyền tự do dân chủ” (Điều 331) không bị loại trừ, đồng nghĩa với việc những tù nhân chính trị bị kết án theo điều này có thể được xem xét.
  • So với các quy định trước đây, Quyết định số 457 của Chủ tịch Tô Lâm bổ sung và làm rõ thêm một số trường hợp không được đề nghị đặc xá, như: người đang chấp hành án phạt tù có tiền án và tiếp tục bị kết án về tội cố ý; người phạm tội cưỡng dâm có tính chất loạn luân; người phạm từ hai tội do cố ý trở lên; hoặc người đã ba lần trở lên bị kết án tù về cùng một tội danh do cố ý.

Quan trọng: Quyết định này là cơ sở để các cơ quan liên quan lập và đề xuất danh sách được đặc xá cho dịp 30/4. Danh sách sau cùng thường không được công khai.

Bối cảnh: Hiện nay, Việt Nam thuộc nhóm các nước có tỷ lệ giam giữ nhà báo cao nhất thế giới, đồng thời cũng có hàng trăm tù nhân chính trị.

Theo báo cáo điều tra nhà tù năm 2025 của Ủy ban Bảo vệ Ký giả (CPJ) công bố tháng 1/2026, Việt Nam đang giam giữ ít nhất 16 nhà báo, trong đó có nhà báo Phạm Đoan Trang hay nhà báo Huy Đức, v.v Qua đó, xếp ở thứ 7 trong danh sách các quốc gia có số lượng nhà báo bị bỏ tù cao nhất thế giới.