Bộ Công đề xuất giảm số tội danh áp dụng hình phạt tử hình từ 10 xuống còn 2. Đáng chú ý, nhóm tội phạm về ma túy cũng nằm trong diện được miễn án tử, dù đang chiếm tỷ lệ cao nhất trong các án bị tuyên hình phạt tử hình hiện tại - gần 85%.

Theo dòng sự kiện: Ngày 13/5, Bộ Tư pháp công bố tài liệu thẩm định Hồ sơ Chính sách Dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi) do Bộ Công an soạn thảo. 

  • Bộ Công an đề xuất giảm số tội danh áp dụng hình phạt tử hình từ 10 xuống còn 2 tội danh, chỉ giữ lại tội giết người (Điều 123) và tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi (Điều 142). Mục tiêu là đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
  • Phản đối đề xuất này, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao nói cần tiếp tục giữ hình phạt tử hình với thêm ba tội danh, gồm: tội phản bội Tổ quốc (Điều 108), tội sản xuất trái phép chất ma túy (Điều 248) và tội mua bán trái phép chất ma túy (Điều 251). VKSND giải thích đây là các tội phạm “đặc biệt nguy hiểm”, xâm phạm nghiêm trọng an ninh quốc gia, hoặc là mang tính có tổ chức và xuyên biên giới.
  • Các cơ quan khác như Bộ Quốc phòng và Văn phòng Chủ tịch nước cũng bổ sung thêm cần làm rõ căn cứ đối với từng nhóm tội danh, từng khách thể được bảo vệ, đặc biệt là các tội xâm phạm an ninh quốc gia và các tội phạm về ma túy. 
  • Phản hồi các ý kiến trên, Bộ Công an cho biết sẽ tiếp tục nghiên cứu để xác định cơ sở cho việc bỏ hình phạt tử hình với từng tội danh trong Bộ luật Hình sự.

Có thể bạn chưa biết: Theo báo cáo trong cùng bộ hồ sơ của Bộ Công an, hình phạt tử hình được áp dụng nhiều nhất trong số các vụ án về ma túy. Trong đó, tội mua bán trái phép chất ma túy chiếm 59,3%, tội vận chuyển trái phép chất ma túy chiếm 25,4%, còn tội sản xuất trái phép chất ma túy chỉ chiếm 0,01%.

  • Mười tội danh vẫn áp dụng mức án tử hình bao gồm: tội phản bội Tổ quốc (Điều 108), tội bạo loạn (Điều 112), tội khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân (Điều 113), tội giết người (Điều 123), tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi (Điều 142), tội sản xuất trái phép chất ma túy (Điều 248), tội mua bán trái phép chất ma túy (Điều 251), tội khủng bố (Điều 299), tội chống loài người (Điều 422), và tội phạm chiến tranh (Điều 423).

Bối cảnh: Bộ Công an vừa có đợt lấy ý kiến cho Dự thảo Hồ sơ Chính sách Bộ luật Hình sự từ 17/4 đến 7/5. 

  • Đáng chú ý, lần sửa đổi này mang tính toàn diện về chính sách pháp luật hình sự thay vì chỉ điều chỉnh một số điều khoản.
  • Liên quan tới án tử hình, Bộ Công an cũng có một số đề xuất khác đáng chú ý như: tử tù 20 năm chưa thi hành án thì xuống chung thân, giảm án tử hình xuống án tù cho người ăn năn hối cải và khắc phục toàn bộ hậu quả.

Tiếp theo là gì? Dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) dự kiến được công bố để lấy ý kiến nhân dân trong tháng 7/2026. Tiếp đó, dự thảo sẽ được trình Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 4 Quốc hội khóa XVI năm 2027.