Vẫn khẳng định Đảng Cộng sản là “chủ thể đặc biệt quan trọng cần phải bảo vệ”, Bộ Công an giữ nguyên đề xuất bổ sung tội danh “tuyên truyền chống Đảng Cộng sản” trong Dự thảo Hồ sơ Chính sách về Bộ luật Hình sự sửa đổi.
Theo dòng thời sự: Bộ Công an đang lấy ý kiến cho Hồ sơ Dự án Bộ luật Hình sự (BLHS) sửa đổi từ ngày 26/6 - 16/7. Theo đó, bộ này giữ nguyên đề xuất tội danh mới “tuyên truyền chống Đảng Cộng sản” đề cập trong dự thảo hồ sơ dự án được lấy ý kiến vào cuối tháng 4/2026.
- Lặp lại nội dung trong dự thảo hồ sơ công bố trước đó, bộ này cho rằng quy định hiện hành là “chưa phù hợp với vị trí, vai trò và tầm quan trọng của Đảng Cộng sản (ĐCS) trong hệ thống chính trị”, vốn là “chủ thể đặc biệt quan trọng cần phải bảo vệ” (Báo cáo tổng kết, trang 34).
- Do đó, Bộ Công an đề xuất sửa đổi Điều 117, Bộ luật Hình sự sửa đổi như sau (trích nguyên văn): “Tội làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”.
- Trước đó, Điều 117 chỉ bao gồm tội “chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”.
- Hình phạt cho tội danh này là từ 5-12 năm.
Ngược dòng thời gian: Tội “tuyên truyền chống Đảng Cộng sản” lần đầu được đề cập trong quá trình thảo luận Bộ luật Hình sự 2015 và Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017.
- Theo đó, Phan Bá, tác giả bài viết được đăng trên website của Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao cho rằng cần phải phân tách giữa “chống nhà nước” và chống Đảng” vì “có vướng mắc trong điều tra, xử lý đối với hành vi tuyên truyền chống Đảng Cộng sản Việt Nam do chưa được quy định cụ thể trong điều luật này” (bài viết không rõ ngày đăng).
- Cùng quan điểm, tác giả Diệp Viên cũng đề xuất “cần hình sự hóa hành vi tuyên truyền chống Đảng” trong một bài phân tích đăng trên báo Bình Phước vào tháng 8/2016.
- Tuy nhiên, các đề xuất này không được cân nhắc trong Bộ luật Hình sự 2015 và Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017.
- Ngày 17/4/2026, tội danh này chính thức được Bộ Công an đề xuất trong dự thảo Hồ sơ Bộ luật Hình sự. Theo đó, bộ này cho rằng ĐCS là một “chủ thể đặc biệt quan trọng cần phải bảo vệ”, do đó cần bổ sung quy định riêng cho hành vi “chống Đảng” để phù hợp với “vai trò và tầm quan trọng” của đảng này trong hệ thống chính trị.
Phản ứng của dư luận: Từ khi có đề xuất bổ sung tội “tuyên truyền chống Đảng Cộng sản” vào cuối tháng 4/2026, đề xuất này đã vấp phải sự phản đối từ người dân. Trong đó, nhiều công dân đã gửi các kiến nghị, góp ý cho Bộ Công an.
- Trong tập tài liệu tổng hợp ý kiến cho dự thảo hồ sơ, một công dân cho rằng “là một đảng phái chính trị và lực lượng lãnh đạo đất nước, ĐCS cần phải được theo dõi, chỉ trích nhằm xây dựng đất nước” vì vậy “luật hóa hành vi ‘tuyên truyền chống ĐCS’ là đi ngược lại với nguyên tắc dân chủ và bình đẳng mà Việt Nam luôn muốn theo đuổi”. Người này còn cho rằng “định nghĩa chống Đảng cũng mơ hồ và dễ bị lợi dụng”.
- Cùng quan điểm, một người khác lo ngại tội danh mới có thể đặt ĐCS vào “một vị thế pháp lý đặc biệt cao hơn các chủ thể khác”, do đó, nguyên tắc “bình đẳng trước pháp luật sẽ bị ảnh hưởng”.
- Tại bản tin của Luật Khoa về đề xuất kể trên được đăng vào ngày 23/4 trên Facebook, rất nhiều danh khoản tỏ ra lo ngại và bất đồng tình với quy định mới này. Danh khoản Lê Phương Nam thắc mắc: “Bộ Tư pháp sinh ra để làm gì trong khi Bộ Công an suốt ngày đề xuất.” Danh khoản Người Kiếm Tìm bình luận: “Đề xuất này là vi hiến, vi phạm quyền dân chủ và tự do ngôn luận, không có đảng phái nào được đứng trên luật pháp và nhân dân.”
Dưới lá cờ đảng: Đảng Cộng sản là một đảng phái chính trị độc quyền lãnh đạo nhà nước và các lực lượng vũ trang. Từ trước đến nay, các hành vi được cho là vi phạm Điều 117 đều không phân định rạch ròi giữa việc “chống Nhà nước” hay “chống Đảng Cộng sản”. Báo chí trong nước thường sử dụng thuật ngữ “chống phá Đảng, Nhà nước” để mô tả các hành vi này. Nhiều người đã bị bỏ tù vì phê phán các lãnh đạo của Đảng Cộng sản.
Đề xuất thêm tội danh “tuyên truyền chống Đảng Cộng sản”: Một bước lùi của tư duy lập pháp
Định hướng sửa đổi này đi ngược lại với nguyên tắc dân chủ trong xây dựng pháp luật, khiến việc pháp luật hình sự trở thành một công cụ tùy tiện để bảo vệ Đảng Cộng sản.
Bình luận