Dịch từ bài “The Amazon is approaching an irreversible tipping point” đăng trên tạp chí The Economist ngày 1/8/2019.
***
Lưu vực Amazon nằm phần lớn trong biên giới của Brazil, mang trong mình 40% diện tích rừng nhiệt đới thế giới và 10-15% đa dạng sinh học của toàn thể lục địa trên trái đất. Kể từ những năm 1970, gần 800 nghìn km² – trong tổng số 4 triệu km² rừng Amazon nguyên thuỷ – đã biến mất do khai thác gỗ, canh tác nông nghiệp, xây đường, dựng đập thủy điện và các hình thức phát triển khác.
800 nghìn km², tức là tương đương diện tích của đất nước Thổ Nhĩ Kỳ, lớn hơn diện tích bang Texas (Mỹ). Cũng trong thời gian này, nhiệt độ trung bình trong lưu vực đã tăng khoảng 0,6°C. Hạn hán nghiêm trọng liên tục xảy ra.
Không phải đến cuộc bầu cử tháng 10/2018 tại Brazil thì tương lai của rừng Amazon mới bị đe doạ bởi biến đổi khí hậu và nạn phá rừng. Nhưng từ mốc thời gian đó đến nay, khu rừng phải đối mặt với một mối hiểm nguy khác. Jair Bolsonaro, tổng thống mới của Brazil, được gọi là nguyên thủ quốc gia nguy hiểm nhất cho môi trường trên toàn cầu.
Tốc độ phá rừng Amazon ở Brazil đã chậm lại trong khoảng 2004-2012. Ibama, cơ quan bảo vệ môi trường của chính phủ, được củng cố. Các quốc gia và các tổ chức phi chính phủ trên toàn cầu vừa chỉ trích, vừa khuyến khích Brazil bảo tồn rừng Amazon.